49 
vaten en vezels omringde holte, welke, door de weeking van de omgevende deelen gescheiden zijnde, 
gemakkelijk tot aan den moederkoek kan vervolgd worden. Het vruchtbeginsel is bij Anisoptera 
gedeeltelijk met den kelk zaamgegroeid, bij de anderen bijna geheel vrij, half eivormig, effen of 
gevoord, naar boven toegespitst, en gewoonlijk kort behaard. In den jeugdigen staat is het bij 
allen driehokkig, en bevat het in ieder hokje twee, naast elkander, op ongelijke hoogte in den 
binnensten hoek van de hokjes bevestigde eitjes. De eitjes zijn eerst kleine, ronde, op den moeder- 
koek gezetene en later gesteelde blaasjes. Vervolgens buigt zich het dikke gedeelte van de eitjes 
naar den steel, waardoor het voedingsvat of de raphé loopt, en groeit het hiermede zamen (*). Zij zijn 
nu langwerpig eirond, aan de zijden platgedrukt, op den rug rolrond, en op den buik door de uitste- 
kende raphé gekield, aan het bovenste einde kegelvormig en aan het benedenste stomp. Het vrucht- 
beginsel ondergaat door den wasdom aanzienlijke veranderingen. Somwijlen wordt het, door de geringe 
uitgroeijing van de zelfstandigheid der tusschenschotten, eenhokkig, en heeft het de eitjes in het boven- 
gedeelte der holte, rondom eenen uit den bodem voortkomenden draad, welke de voedingsvaten van 
den moederkoek bevat, geplaatst j dan krijgt het, door de ongelijke uitgroeijing, hokjes van eene zoo 
verschillende grootte, dat één of twee derzelve alleen met moeite kunnen erkend worden. In deze 
kleine hokjes blijven de eitjes kleine schubjes, en in het groote groeit slechts een der twee tot zaad uit. 
De vrucht is bij Vateria en Retinodendron bijna geheel boven den kelk geplaatst, en bij de andere 
geslachten voor een groot gedeelte door den uitgegroeiden kelk omsloten. Zij is bij eenigen niet open- 
springend, lederachtig of vleezig; bij anderen kapselaardig, eivormig of meer kogelvormig, aan den 
voet rond, aan den top puntig of stomp, glad of behaard. Zij heeft een dikker of dunner lederachtig 
epicarpium, een vezelig, bij Hopea zeer gering, maar bij Dipterocarpus zeer aanzienlijk sarcocarpium, 
en een glad, bij enkelen glanzig, lederachtig, of broos kraakbeenachtig endocarpium. Een eenig zaad 
vult de geheele holte der vrucht, en heeft eenen meer of minder regelmatigen kogel- of eivorm. Het 
heeft het uitwendig zaadvlies meest vliezig; het inwendige dikker, vleezig en somwijlen tusschen de 
zaadlobben ingegroeid. De kern bezit geen eiwit. De kiem heeft kort na hare vorming de beide 
zaadlobben vlak, van eene ongelijke grootte, de kleinste lob binnenwaarts naar den moederkoek ge- 
plaatst. Later groeijen de zaadlobben bij Dipterocarpus, Dryobalanops, enzv. zoozeer in de lengte en 
breedte uit, dat zij in de enge, tot hare ontwikkeling bestemde ruimte zoodanig moeten zaamgerold en 
geplooid worden, dat zij moeijelijk te ontwarren zijn; bij Hopea, Yatica, enzv. nemen zij daarentegen 
meer in dikte toe, en vergrooten zij zonder buiging. Zij zijn aan den voet uitgesneden, en hebben in 
deze insnede het rolronde, aan het einde spitse of stompe worteltje. Het knopje is niet zeer ontwikkeld. 
Na de beschrijving van den vorm der deelen, zal ik eenige regelen over de zamenstelling van de tak- 
ken enzv. laten volgen. Deze zijn, zeer jong, door een bijna ongekleurd of somwijlen, bij Dipterocarpus 
In dezen draad of buis heb ik, bij eene sterke vergrooting, binnen de buitenste omhullende cellenlaag, eene rij 
cellen, en eene, uit eenen eenvoudigen draad bestaanden spiraal gevonden, die naarmate van de verlenging der buis of 
van de raphé, meer of minder op- of afgerold was. Bij meer ontwikkelde eitjes vond ik daarentegen, in plaats dezer 
middelste cellenreeks, leden van gestipte vaten, en geen spoor van de spiraalsgewijze wending: vermoedelijk was de 
spiraaldraad geheel ontrold geworden en nu tegen de gestipte vaten geplaatst. 
Botanica. 13 
