53 
In het meer gevorderde cambium was de bewerktuiging reeds duidelijker, en vertoonden zich de vezels 
als lange cellen, en de gestipte vaten als groote, korte cellen, die juist boven elkander stonden. De 
laatsten bezaten in dien staat effene wanden en hadden een of meerdere, meer of minder ontrolde 
spiraalvaten nevens zich. Deze spiralen schijnen zich bij de oudere lagen meer en meer te ontrol- 
len en vormen de draden, die wij boven reeds, als in de nabijheid van de gestipte vaten geplaatst, 
hebben beschreven. 
Bij de kieming der zaden van Dipterocarpus komt de wortel uit het bovenste gedeelte der vrucht 
te voorschijn, en de zaadlobben blijven in de vrucht besloten. Uit deze groeijen zeer lange stelen, 
tusschen welke het bladpluimpje later ontspruit. Bij de ontkieming der zaden van Vatica komen, 
volgens de opgave van Roxburgh, de zaadlobben voor den dag, en ontwikkelen zich deze tot kleine 
bladen. Bij de ontwikkeling der kiem van Dryobalanops, blijven de zaadlobben in de half opensprin- 
gende vrucht besloten of ontspruiten zij uit deze, om zich bladvormig uit te breiden. De wortel is 
spilvormig en verdeelt zich naar het einde in vele kleinere , met grijze haren bezette worteltjes. 
Waarnemingen omtrent eenige soorten van Hopea, Retinodendron en Dipterocarpus, doen mij voor- 
onderstellen, dat er tegen den bloeitijd een stilstand in de ontwikkeling van het gebladerte plaats 
heeft, daar deszelfs digtheid alsdan door het afvallen van de oude bladen aanzienlijk vermindert. 
Zoo als ik boven reeds aanstipte, zijn de bladen bij hunne eerste ontwikkeling dof licht groen, en 
worden zij later glanzend en donkerder groen. In eenen ouderen staat neemt deze groene kleur 
eenen meer of minder bruinen tint aan. In het tijdperk, hetwelk de afvalling der bladen voorafgaat, 
verkrijgen zij eene rood- of geel-bruine, en vervolgens, bij hunne afvalling, eene donkere of licht 
bruine kleur. 
De bloeitijd is bij de verschillende soorten zeer ongelijk: eenigen zijn tegen of in het begin van het 
drooge jaargetijde met schoone, talrijke bloemen versierd; anderen daarentegen, wanneer de regen- 
tijd nadert. Alleen, volgens de opgave der inlanders en bij gissing, kan ik mededeelen, dat de 
bloeitijd tusschen eene en twee maanden duren zoude. De bevruchting heeft kort vóór of na de 
opening van de bloemkroon plaats, en wordt spoedig door de ongelijke ontwikkeling der eitjes kenbaar. 
Op haar volgt de afvalling van de omringende meeldraden en bloembladen, en eene vergrooting van 
den kelk, benevens eene digtere omsluiting van het vruchtbeginsel door denzelven. De uitgroeijing 
van twee of meerdere deelen van den kelk duurt bij verscheidene tot aan de rijpwording der vrucht, 
welke ongeveer vijf tot zes maanden na de bloeijing plaats heeft. Bij Dipterocarpus beginnen de rijpe 
zaden niet zelden reeds aan den boom te kiemen. Hierdoor is, omtrent het einddoel van de vleugels des 
kelks, bij mij het denkbeeld ontstaan, of zij niet tevens bestemd zouden wezen om, daar zij het boven- 
gedeelte van de vrucht ligter maken, bij het nedervallen derzelve van hare hooge groeiplaats, de 
teedere deelen van de ontwikkelde kiem voor kwetsing te bewaren ? 
Van de verschillende deelen dezer gewassen wordt alleen het hout ten gebruike aangewend. Dit 
behoort, wanneer het niet te veel van hars is voorzien, tot de beste bouwstoffen, en levert aan de, 
Botanica. J4 
