70 
schraapt, zijn minder zuiver en, ten gevolge der wijze van verzamelen, met houtvezels vermengd. Van 
deze beide soorten onderscheiden de inlanders, onder den naam Oegar, den kamfer uit hoornen gewon- 
nen, die vroeger olie hebhen geleverd, en vervolgens gedurende eenige (6 a 8) jaren onaangeroerd zijn 
gebleven. — De opgaven omtrent de gewonnen wordende hoeveelheid uit eenen boom, zijn zeer uit- 
eenloopende: volgens dezelve zouden sommige boomen slechts één Nederlandsch pond, anderen wel 
tienmaal zooveel opleveren. Macdonald zegt, uit één’ boom 1,5 Ned. pond kamfer en 10 Ned. ponden 
olie gewonnen te hebben. De beste kamfer komt als eene half doorschijnende, korrelachtige, kristallijnen 
stof voor, vervliegt bij eene warmte van 30 C. Gr. geheel of met aehterlating van eene geringe hoeveel- 
heid witte, harsaehtige stof en is door een’ terpentij nachtigen bijreuk, nog doordringender van geur, dan 
de Japansche kamfer. Bij dezen echten, voor den uitvoer bestemden kamfer, komt op Sumatra nog 
eene andere soort, onder den naam Kapoer-mati (doode kamfer), voor. Deze seheidt zieh uit de olie 
af, wanneer zij aan de lucht wordt blootgesteld, en is zeer weinig geaeht. Zij schijnt mij toe, een 
mengsel van hars met eene geringe hoeveelheid kamfer te zijn. De kamferolie, zoo als zij uitgevoerd 
wordt, is licht geel gekleurd, bezit eenen reuk, welke naar dien eener oplossing van kamfer in terpentijn 
zweemt, en vervliegt met achterlating van eene harsachtige stof. 
De naam Kapoer (*) doet mij vooronderstellen, dat dit artikel bij de Batta’s, eerst na hunne kennis- 
making met de Hindoes, is bekend geworden. Of zij, dan wel Hindoesehe of Arabisehe kooplieden 
hetzelve in den handel met de Chinezen bragten, durf ik niet bepalen. Alleen is het genoegzaam zeker. 
Dit voortbrengsel, hetwelk de Chinezen vroeger alleen van Borneo schijnen verkregen te hebben, draagt bij hen 
verscheidene namen. De een, Lung-naoït-hëang : Lung (draak), naou, (hersens), Kèang (welriekende stof), dus wel- 
riekende stof uit de hersens van den draak ^ duidt de waarde van dit voortbrengsel aan: want het woord lung wordt 
altijd gebezigd voor hetgeen den Keizer betreft , en hoe konden zij een uitmuntend geneesmiddel beter aanduiden , dan 
door hetzelve als het uitvloeisel van het edelste gedeelte van hem, die volgens de denkbeelden der Chinezen, de verwe- 
zenthjkte almagt is, te beschouwen? Een ander, Ping-p'éen: Ping (ijs) en peen (splinters), dus ijssplinters ^ toont 
zeer juist het uitwendig aanzien der stof aan. En de derde, Polo-h'èang : Po-lo (Borneo) en (welriekende stof), 
dus welriekende stof van Polo , de plaats , van welke hetzelve afkomstig is : want dat Polo hetzelfde is als Borneo , 
is eene aan zekerheid grenzende onderstelling , omdat de Chinezen voor de b altijd de p bezigen , en de r altijd door 
de / uitspreken. 
De Chinesche Kamfer daarentegen, is het voortbrengsel van eenen boom (Laurus Camphorae), die menigvuldig en 
zeer welig in de nabijheid van Sin-kin , in het landschap Keang-se , groeit. De Chinezen noemen dezen boom Cham moe 
Het woord moe is door hout of hoorn te vertalen ; deszelfs voortbrengsel , den Kamfer , noemen zij Cham naou. Naou 
beteekent hersens. — Uit de vergelijking dezer verschillende benamingen blijkt het reeds , welke hooge denkbeelden 
zij van den uit Borneo ingevoerden Kamfer hadden , en waarom deze hooger in prijs was , dan hun Cham naou. De 
kunst van raffineren was den Chinezen onbekend en verschafte langen tijd aan eenige Amsterdamsche fabrijken aan- 
merkelijke voordeelen, die door de Chinezen voor het gezuiverd voortbrengsel werden betaald. Naar ik vermeen, wordt 
de geraffineerde Kamfer bij de Chinezen Ping-pëen genoemd. 
Den gegeven’ naam Cham vinden wij min of meer gewijzigd , in de namen , welke dit voortbrengsel in andere talen 
draagt, terug. In het sanskrit heet het Kapura Kampura, en ons Kamfer.^ het fransche Camphre^ het engelsche 
Camphire , zijn even als Camphora , aan dat woord verwant. Al deze woorden duiden dus op één hoofdwoord Kam , 
Kar of Ka , hetwelk in het sanskritsch ons denkbeeld van schudden , beven enzv. uitdrukt. De andere beide syllaben , 
welke in phora en fer het best bewaard zijn , wijzen ons op het grieksche (ptqa en fpoqtto en het latijnsche fero , 
ik draag. Het woord Kamfer zoude alzoo het denkbeeld uitdrukken van een dragen of voortbrengen van beving of 
schudding ; en heeft de Kamfer niet deze uitwerking op het ligchaamsgestel? 
