24 
dan bij de volgende soort. De raphé loopt eerst vrij door het celweefsel, verbindt zich vervolgens bene- 
den de kern met het gemelde vlies, loopt daarna langs deze tot boven de kern, waar zij zich ombuigt 
en met het binnenste zaadbekleedsel verbindt. De kern is rolrond, aan den top en aan den voet stomp. 
Zij bestaat uit een wit kiemwit, hetwelk de regtstandige kiem omgeeft. Deze is rolrond, in het midden 
eenigzins ingesnoerd, met stompe zaadlobben en een, somwijlen in een klein puntje eindigend worteltje. 
Deze soort, door mij het eerst op Sumatra’s westkust gevonden, waarvan ik aan den Hoogleeraar van 
Hall sehriftelijk kennis gaf, berustte in dien tijd alleen op de mij toen bekende onderscheidende blad- 
vormen, terwijl hare bloem- en vruchtdeelen mij geheel onbekend waren. Ik verheugde mij dus, door 
voorwerpen, welke mijn reisgenoot D*^. Muller aan de rivier Palantau verzamelde, van haar aanwezen op 
Borneo’s zuid-oostkust onderrigt te worden, en mogt daardoor de hoop voeden, deze plant, hier of daar, 
bloem- en vruehtdragende te zullen ontmoeten. Deze hoop werd dan ook later, bij onzen togt naar den 
berg Pamatton, verwezentlijkt. Aan den voet van dezen berg groeide, op den uit verweerd Dioriet- 
aardig gesteente gevormden, rood-bruinen grond, deze soort met eene tot dien bodem in verhouding 
staande ontwikkeling. Eenige der hier verzamelde voorwerpen hadden naauwelijks meer dan eenige 
duimen hoogte ; anderen eenen aanzienlijker wasdom. Omtrent het voorkomen en de standplaats dezer 
soort, vind ik het volgende in mijn dagboek opgeteekend: 
))Aan den voet, even als op de hellingen, van den ongeveer 325 meters hoogen berg Pamatton, 
steken overal steenblokken uit, die in hunne gebarstene oppervlakte de kenmerken dragen van vroeger 
gesmolten te zijn geweest. Zij zijn van buiten bruin of geel gekleurd en van binnen zwart met glanzende 
glimmerblaadjes, enkele witte kiezelkorreltjes en hoopjes ijzeroxyde, en behooren tot eene soort van Gab- 
bro, die somwijlen in digtere, minder schulpvormig brekende Serpentijn overgaat. Het moeijelijke ver- 
weren dezer steensoort, benevens de onvruchtbaarheid van de hierdoor gevormde aarde, wordt door het 
aanzien der voorhandene planten bewezen. — De onder haar niet zeldzame Nepenthes gracilis ontwik- 
kelt, naar gelang zij een gunstiger of ongunstiger plekje gronds bedekt, de bladaardige uitbreiding met 
eene meerder of minder levendig groene kleur. Bij deze fraaije plant wast eene heerlijke soort van 
Melastoma (M. porphyratum Bh), welke hier slechts een’ halven voet hoogte bereikt en elders, met geene 
grootere bloemen, tot vier voet hooge struiken uitgroeit j verder eene Hedyotis, welke ons aan H. rugosa 
(Metabolos rugosa BI.) van de omstreken der hooge kraters herinnerde, en, als hoofdplant, eene nu 
geheel verdorde grassoort (Anthisteria). Boven deze lage gewassen, waren Apoterium sulatri, Petunga, 
Spathodea, Melanthesa en Psychotria groepsgewijze te zamen verspreid, welke , daar hunne schaduw de 
uitdrooging van den grond verminderde, aan de daardoor vochtiger geplaatste Nepenthes eene meerdere 
ontwikkeling deden te beurt vallen.” 
De op Sumatra verzamelde planten onderscheiden zich van die van Borneo door eene meer aan- 
zienlijke bladont wikkeling, waarschijnlijk door de voor haren groei meer geschikte, vochtiger stand- 
plaats te weeg gebragt. Behalve deze beide, door ons onderzochte oorden, bewoont deze soort ver- 
