13 
zeer kort, neemt vervolgens in lengte toe, en draagt op den top eene kogelvormige verdikking, aan 
welke 8, 12 tot 16 meelknopjes gehecht zijn. In den jeugdigen staat zijn deze meelknopjes in dezelfde 
rigting met de spil, en eerst later worden, door de ontwikkeling, de ongclijke grootte, benevens de 
onregelmatige buigingen te weeg gebragt. Zij zijn langwerpig, vóór hunne opening in het midden 
gevoord, en hebben, aan weerszijden van den niet zeer ontwikkelden helmknoop, één hokje. Deze 
hokjes bestaan slechts uit een klepje, dat zich inbuigt en op den helmknoop sluit, zoodat de stuifknopjes 
van Nepenthes eigenlijk slechts de helft of een hokje van een gewoon helmknopje aanbieden. In de 
zamenstelling onderscheidt men onder een vrij dik buitenvlies, een uit twee rijen spiraalcellen bestaand 
endothecium. Het uitgeworpen stuifmeel is kogelrond, of bestaat somwijlen uit drie of vier verbondene 
kogeltjes, die aan den stuifmeelvorm van de Godeniaceae, Ericeae enzv. herinneren (*). 
De vrouwelijke bloemen hebben in het midden, in plaats van de stuifdradenkolom, het vruchtbeginsel. 
Dit is bij eenigen gesteeld: N. Rafflesiana, enzv., bij anderen vastzittend of op den torus gehecht: 
N. gracilis. Het heeft eenen langwerpigen, vijfzijdigen, naar het aanhechtingspunt eenigzins verdikten 
en afgeronden vorm. De eene dezer zijden of de geknotte top wordt door den somwijlen vierlobbigen, 
platgedrukten, door vier voren ingesnedenen stempel gekroond: de anderen vormen den omvang. Zij 
zijn door stompe, tegen over de bloemdeelen gelegene kanten verbonden, in het midden eenigzins 
gevoord en met dezelfde beharing als de jongere bloemstelen bedekt. Inwendig is het vruchtbeginsel 
verdeeld in vier volkomene hokjes met gladde wanden. Met deze zijn de naar den voet der hokjes 
verbreede en naar boven smaller wordende moederkoeken verbonden, die aan iedere zijde van den wand 
uit eenen hoofdvaatbundel bestaan, welke zich even boven den voet van het hokje, over of door de opper- 
vlakte van den wand verdeelt (■f). 
De eitjes vertoonen zich, in zeer jonge vruchtbeginsels, als kleine, boven den moederkoek uitstekende, 
ronde, of aan den top eenigzins geknotte, uit cellen bestaande knopjes. Zij worden bij eene meerdere ont- 
wikkeling langwerpiger en eindigen dan in eene versmalde buis : in het benedenste of buikvormig gedeelte 
van deze eitjes zijn de twee eellenlagen, door de mindere ontwikkeling van de binnenbuis, duidelijk 
erkenbaar j en somwijlen is het mij gelukt, deze beiden te seheiden: alsdan vertoont zieh het binnenvlies 
zeer fijn en het buitenste van eene meerdere dikte. De meer uitgegroeide eitjes zijn reeds langwerpiger, 
en door derzelver doorsehijnendheid laten zij duidelijk zien, dat het punt van aanheehting van het bin- 
nen- of kernvlies, boven den voet is verheven. De kernzak is in dien staat reeds boven zijn aanheeh- 
tingspunt een weinig buikvormig en naar boven versmald. In de meer ontwikkelde eitjes zag ik het 
aanhechtingspunt meer van den voet verwijderd en het boveneinde meer doorschijnend. In dien staat 
had er reeds eene veranderde rigting van den kernzak plaats, waardoor het draadje, waarin deze ein- 
digt, naar beneden gebogen werd. De ontwikkeling thans verder in hare verschillende tijdperken vol- 
(^) Vroeger in Indië gedane onderzoekingen doen mij vermoeden, dat hier de moedercellen van het stuifmeel drie deelen 
bevatten : daar dit echter met het gewoonlijk voorkomende viertal in strijd is , zoo laat ik deze waarneming aan latere onder- 
zoekingen ter bevestiging over. 
(j-) Somwijlen gebeurt het, dat de eitjes aborteren, en zich in ieder hokje een min of meer vleezig, langwerpig ligchaam 
bevindt, hetwelk vaii boven en beneden in den hoek van het hokje is vastgehecht; vermoedelijk is dit eene vrije placenta. 
Botanica. 4 
