AANTEEKENINGEN 
(1) Blaclz. 11. — De hoogten, welke Marsden in zijne 
History of Sumatra, en Raffles in zijne Kaart van dit 
eiland, van onderscheidene bergen aldaar opgeven, zijn ten 
deele overdi’even , gelijk wij van eenige derzelve, reeds elders 
hebben aangetoond. Onze overledene reisgenoot L. Horner 
heeft , na ons vertrek uit Indië , nog meer soortgelijke onjuiste 
hoogtebepalingen door naauwkeurige barometer-waarnemin- 
gen teregt gewezen, van welke eene der belangrijkste zijne 
meting is van den zoogenaamden berg Ophir of Goenong 
Pasaman, die door hem bevonden werd 2924 meters hoog 
te zijn, hetgeen dezen berg derhalve 1295 meters lager 
maakt , dan hij , naar de bepaling van Robert Nairne , door 
Marsden wordt opgegeven. Volgens Horner is de Goenong 
Singalang, die ongeveer een’ halven graad zuidelijker ligt, 
te weten digt bij den Goenong Merapi, in het landschap 
Menangkarbau , de hoogste berg van den geheelen omtrek, 
en welligt zelfs de hoogste van het geheele eiland , verheffende 
zich dezelve 2936 meters boven het zeevlak. Voor den 
Goenong Merapi, dien wij in 1835 bestegen, en toen op 
2898 meters hoogte bepaalden, verkreeg Hoz’ner, bij eene, 
twee jaar later gedane meting, bijna dezelfde uitkomst. 
Den Goenong Sago (M. Kasumba , Raffles) schatte ook hij op 
slechts omtrent 1900 meters absolute hoogte (Raffles op 
15000 Eng. voeten!). — Op het gezigt af oordeelende, 
schijnt het ons onzeker, of de Goenong Merapi in het land- 
schap Korintjie , al dan niet met de bovengenoemde groote 
vulkanische bergen in hoogte gelijk staat; doch w^el, dat 
Java even groote, zoo niet zelfs nog grootere bergen bezit, 
dan Sumaü-a. Behalve de oppervlakkige gissingen, welke 
gemaakt zijn ten gevolge van het ijs , dat men op verschei- 
dene zeer hooge bergtoppen en bepaaldelijk op die van den 
Goenong Sindoro , in het midden van Java , nu en dan wil 
hebben waargenomen, bezitten wij, onder anderen, van 
den Goenong Pangerango, gelegen tusschen de distrikten 
Buitenzorg en Tjandjor, eene door Kuhl gedane barometer- 
bepaling , die aan dezen berg eene hoogte toekent van 2956 
meters. 
(2) Bladz. 15. Hylohates variegatus. — De menigvul- 
dige en zoo zeer in het oog vallende kleurveranderingen, welke 
men bij deze soort aanti’eft, is allezins opmerkenswaardig. 
Niet ligt vindt men twee individuën, die een volkomen gelijk 
kleed dragen. Deze afwijkingen hebben ons zelfs gedurende 
geruimen tijd van ons verblijf op Sumatra in den waan ge- 
laten, dat er werkelijk onderscheidene soorten van dezen 
kleinen Hylohates op dit eiland voorkwamen. Eerst, nadat 
wij vele troepen dezer vlugge dieren, die dikwerf uit zeer 
verschillend licht en donker gekleurde voorwerpen be- 
stonden , in de vrije natuur waargenomen , en eene talrijke 
reeks daarvan, zoo jonge als oude, van beide geslachten, 
gedood hadden, verkregen wij de overtuiging, dat de zoo- 
genaamde Oengko itam of zwarte Oengko , en de Oengko 
poetih of witte Oengko der Maleijers, tot eene en dezelfde 
soort behooren. Van het aanzienlijk getal huiden, welke 
wij daarvan verzameld hebben, zijn vijftien stuks in het 
Rijks Museum alhier opgezet, die allen, min of meer, in 
kleur van elkander afwijken, maar des niet te min, wat 
hare overige gesteldheid betreft, zich onmiskenbaar aan 
elkander aansluiten. Deze fraaije reeks bevat voorwerpen 
uit verschillende leeiperken en van beide seksen, waarvan 
sommige witachtig geel, andere bruinachtig geel en weer 
andere bijna geheel zwart zijn. Dit verschil van kleur heeft 
