21 
houden. Wij vonden hem zeer menigvuldig op de Banda-eilanden, als ook op Amboina, Timor en 
Poeloe Samaow. Zijne vlugt heeft eene bedriegelijke overeenkomst met die van Pteropus amplexi- 
caudatus, met welk dier hij over het geheel, zoo in uiterlijk aanzien als in zeden, groote verwantschap 
aan den dag legt. 
Tot die Chiroptera-soorten, welke het meest over den Archipel verspreid zijn, behoort Macroglossus 
minimus. Wij vonden dit dier op alle door ons bezochte eilanden, van Java en Sumatra af, tot in de 
Molukken toe, doch overal sleehts in gering getal. Gedurende den dag verbergt het zieh tusschen de 
reuzenbladeren der bananen, der kokos- en pinangpalmen, of het zoekt de meest dooreengevlochtene 
en donkerste plaatsen in de boomachtige rietbossen der verschillende bamboessoorten tot rustplaats op. 
Geheel anders leven de Pachysomae. Deze zetten zieh bij dag nimmer op de hoornen neder, doeh 
vereenigen zieh altijd in donkere oorden, in rotskloven, verlatene mijnwerken en diergelijke aardholen, 
waar zij, verstrooid, boven en zijdelings tegen de wanden aanhangen. Hun verblijf wordt dien ten 
gevolge meestal van plaatselijke omstandigheden afhankelijk gemaakt, al naarmate zij hier of daar eenen 
geschikten schuilhoek aantreffen, welke hun zoo lang ter dagelijksche rustplaats dient, tot zij bij her- 
haling verontrust en daardoor dikwerf uit de donkere verborgenheid naar het hun zoo hatelijke daglieht 
verdreven worden. Waar men derhalve eenzame holen vindt, vindt men gewoonlijk ook Pachysomae, 
zoodat zij van de lage strandoevers tot hoog in de bossehen der bergen verspreid zijn. Pachysoma 
tittheeheilum heb ik op Java meermalen op eene hoogte van ruim 6000 voet aangetrolFen. Des naehts 
ziet men hen vaak, even als de Pteropi en Cephalotes, om de vruehtboomen rondfladderen en zich 
telkens eenige oogenblikken, of ook wel somtijds gedurende eenige minuten, tegen de dunne takjes en 
bladeren aanhangen. — In het geheel heeft men tot heden vier soorten dezer dieren onderscheiden , die 
op Java, Sumatra en Borneo zijn ontdekt geworden. Drie derzelve: Paehysoma melanocephalum, 
tittheeheilum en brevicaudatum, vindt men in de voortreffelijke Monographies de Mammalogie van 
den Heer Temminck op eene uitvoerige wijze besehreven; de vierde: Paehysoma brachyotis, is door mij 
in het Tijdsehrift voor Natuurlijke Gesehiedenis en Physiologie van J. van der Hoeven en 
W. H. de Triese (5<le deel) bekend gemaakt. Zeer naauw verwant met de Paehysomae is Megaera 
ecaudata, welk dier de Heer Temminek, in zijne zoo even genoemde Monographies, onder de eersten 
optelde, doeh hetwelk hij later daarvan afzonderde, uithoofde van het kenmerkend onderscheid, dat 
het sleehts twee voortanden in de benedenkaak bezit, terwijl de eigenlijke Paehysomae, even als de 
Pteropi, hunne beide kaken met vier voortanden gewapend hebben. De eenige soort, welke wij van 
dit nieuwe geslaeht kennen, werd door ons alleen op de westkust van Sumatra waargenomen. De 
aanmerkelijke stompheid van haren kop, gepaard met kleine ooren en een’ eenigzins uitspringenden 
neus, herinnert op het eerste gezigt onmiskenbaar aan Harpyia Pallasii, welke zij dien ten gevolge, als 
ware het, op de groote westelijke Sunda-eilanden vertegenwoordigt, waar ik evenmin deze laatste als 
de Cephalotes Peronii heb aangetroffen. Van de Harpyia Pallasii bekwamen wij, gedurende ons opont- 
houd in de Molukken, alleenlijk een individu op Amboina, alwaar hetzelve op zekeren avond in eene 
sterk verlichte kamer was binnengevlogen. Het Leidsehe Museum bezit bovendien nog een skelet van 
dit zeldzame dier, hetwelk, te oordeelen naar het daaraan gehechte opschrift, van Celebes afkomstig 
0 
