13 
Hoezeer ons de dierlyke schepping’ van Borneo op verre na niet in haar geheel bekend is^ zoo worden 
wij toch, door de reeds gedane waarnemingen in staat gesteld om, met tameljke zekerheid, tot den rijk- 
dom te besluiten, welken dit eiland uit deze of gene orde hoofdzakelijk bevat. Deze hebben ons doen zien, 
dat Borneo vooral ryk is aan Quadrumana, daar ons thans reeds elf soorten van dezelve bekend zijn, en 
wij, gedurende ons kort verblijf van naauwelijks vijf maanden in het zuidelijk gedeelte des eilands, alleen 
twee nieuwe ontdekt hebben. De Maleische beer is het grootste en gevaarlijkste verslindende dier, dat • 
Borneo huisvest 3 doch men vindt er eenen zwerm kleinere roofdieren van de geslachten Paradoxurus, 
Potamophilus, Yiverra, Mustek, Lutra, Canis en Felis. Behalve een aantal kleine Chiroptera, die men 
in de avondschemering overal ziet rondfladderen en onder welke gewis nog vele onbekende zullen wezen, 
bewoont Pteropus funereus, in ontelbare menigte, dit eiland; terwijl uit de orde der knaagdieren, 
voornamelijk vele eekhoorn-soorten in aanzienlijke hoeveelheid aldaar voorhanden zijn. Doordien op 
Borneo de groote, alverwoestende katten ontbreken, hebben zich de herten, en inzonderheid Cervus 
russa, op eene wonderbaarlijke wijze vermeerderd, zoodanig, dat men aan eenige oorden — en wij 
hadden, onder anderen, gelegenheid, zulks op de onbewoonde grasvlakten van de zuid-oostelijke land- 
tong of in de zoogenaamde Laut-landen waar te nemen — niet zelden kudden van meer dan honderd, 
en dikwerf in éénen dag wel duizend dezer dieren te zien krijgt. 
Na dit vlugtige, chorographische en mammalogische overzigt van eenige der aanzienlijkste eilanden 
van onderscheidene deelen des Archipels, zal ik thans, in systematische rangschikking, eene opsom- 
ming geven van al de zoogdieren, die ons tot den huldigen dag op dezen geheelen uitgestrekten gordel 
van eilanden bekend zijn. Gelijk nagenoeg alles , wat ik daaromtrent zal mededeelen, op eigen zien 
en onderzoek berustende is, zal ik dezen leiddraad inzonderheid volgen bij de opgave des vaderlands en 
der verbreiding van de enkele soorten, vermits te dezen opzigte, in menig der laatst uitgekomene zoölo- 
gische boekwerken, nog steeds zoo veel onzekerheid en zulke groote verwarring heerscht. Deze aan- 
merking geldt vooral sommige Fransche schrijvers, welke aan de hun uit vreemde oorden toegezondenc 
dieren, zonder verder onderzoek, dkt oord als vaderland schijnen toegekend te hebben, van waar zij 
die ontvingen; terwijl dezelve intusschen dikwerf van onderscheidene eilanden en uit verschillende 
andere verre streken afkomstig waren. Dit is, onder anderen, het geval geweest met verscheidene, 
door den Heer Diard naar Parijs gezondene dierhuiden, welke hij, volgens zijne eigene aan mij gedane 
verklaring, op Sumatra, Siam en Cochinchina bijeenverzamelde; doch gedeeltelijk eerst later van Java 
naar Europa overmaakte. Hierdoor laat het zich verklaren hoe, ondanks de vele zoo roemvol bekende, 
Fransche reizigers, welke Indië en de Indische eilanden, op onderscheidene tijden en aan velerlei oor- 
den bezocht hebben, in vele Fransche dierkundige werken zoo vele onjuiste opgaven ten opzigte des 
vaderlands van vele diersoorten gevonden worden. Om uit de menigte van voorbeelden slechts eenige 
weinige ten bewijze hier aan te voeren, bepalen wij ons tot den door Pr. Isidore Geoffroy in Belanger’s 
Voyage aux Indes-Orientales geleverden arbeid over de apen der oude wereld. Van de meeste 
Indische soorten wordt het vaderland daar te onbepaald, van enkele geheel valsch opgegeven. Zoo heet 
Hylobates leuciscus van de Sunda- en Moluksche eilanden afkomstig te zijn, terwijl deze aap eenig en 
alleen op Java te huis behoort. Hyl. albimanus (Simialar, Linn.) daarentegen, die uitsluitend op 
het vaste land leeft, wordt als van Java zijnde, opgegeven. Van Semnopithecus comatus (Semnopitlr 
4 
