12 
echo deed weêrgalraen. Niet zonder een inwendig vreugdegevoel hoort men in deze groote wouden het 
luide gesehreeuw van Hylobates leueiseus, den opwekkenden kreet van Semnopitheeus mitratus en zelfs 
de zware, doch eentoonige stem van den Buceros lunatus. 
In de lage en vlakke streken en op de benedenste gedeelten van het gebergte, bekleedt de vijg, op 
dit eiland zoowel als op Sumatra en Borneo, eene voorname plaats onder de gewassen, en het is dit 
soortrijke boomgeslacht, hetwelk hoofdzakehjk ter voeding verstrekt aan de vele vruchten-etende zoog- 
dieren en vogelen in die gewesten. 
Wanneer men deze drie groote Sunda-eilanden, met betrekking tot het dierenrijk in oogenschouw 
neemt, dan erlangt men, ten opzigte hunner zoogdieren, de volgende uitkomsten, welke, door de uit- 
eenloopende verdeeling van sommige geslachten en soorten over deze zoo digt bij elkander liggende 
landen, zeker niet onbelangrijk zijn. 
Van Java kent men op dit oogenblik in het geheel 85 zoogdieren, onder welke 6 Quadrumana, 
1 Galeopithecus, 37 Chiroptera, 4 Insectivora, 13 zoogenaamde Carnivora, 16 Glires, 1 Edentatum, 
3 Pachydermata en 4 Ruminantia geteld worden. — De Quadrumana bestaan uit de geslachten Hylo- 
bates, Semnopitheeus, Cercopithecus en Stenops. — De Chiroptera uit; Pteropus, Macroglossus, Pa- 
chysoma, Cheiromeles, Dysopes, Megaderma, Rhinolophus, Nycteris, Vespertilio, Emballonura, 
Nycticeus en Taphozous. — De Insectivora bevatten: Tupaja, Hylomys en Sorex; — en de overige 
vleesch-eters uit de Orde der Ferae, bestaan uit de geslachten: Mydaus, Lutra, Canis, Herpestes, Lin- 
sang, Felis, Mustek, Yiverra, Paradoxurus, Arctictis en Ursus. — De Glires zijn te zamengesteld uit: 
Sciurus, Pteromys, Mus, Pithechir, Hystrix en Lepus. De groep der Edentata wordt alleen door het 
geslacht Manis vertegenwoordigd. — De Pachydermata bestaan uit de geslachten Rhinoceros en Sus, 
en de Ruminantia uit Cervus, Moschus en Bos. 
Een genoegzaam gelijk getal soorten uit dezelfde orden en geslachten vindt op Sumatra huisvesting, 
met uitzondering van slechts eenige geslachten, welke op dit eiland worden gemist, en waarvoor wederom 
andere nieuwe hier optreden. Tot de ontbrekende geslachten behooren inzonderheid Bos en Lepusj 
voorts heb ik op Sumatra ook niet aangetroffen de geslachten Megaderma, Nycteris en Emballonura. 
Daarentegen bezit dit eiland, behalve den orang-oetan, als eigenlijke Simia, de geslachten Tarsius, 
Ursus, Gymnura, Elephas, Tapirus en Antilope, welke op Java ten eenemale ontbreken. Daarenboven 
is Sumatra rijker aan vierhandigen, bevattende dezelve daarvan 10 of 11 soorten, gelijk dit eiland over 
het geheel van al de eilanden des Archipels de meeste katten en eekhoorntjes bezit. 
Borneo biedt — over het geheel, zoo als ik vroeger reeds aanmerkte — in de klasse der zoogdieren, eene 
op verre na grootere overeenkomst met Sumatra, dan met Java aan. Deze overeenkomst wordt hoofd- 
zakelijk door de Quadrumana, eenige vleesch-etende roofdieren en door den Indischen tapir gestaafd. 
Alleen de wilde, Sundasche os maakt op dezen algemeenen regel eene in het oog vallende uitzondering, 
door wiens aanwezen alhier dit groote eiland in dat opzigt weder naauwer met Java verbonden wordt. 
