11 
Omtrent de beschrijving der uitwendige deelen verwijzen wij tot de verhandeling van den Heer 
Temminck, aan welke wij niets bij te voegen hebben, dan alleen een enkel woord over de kleur der 
naakte deelen, zoo als die zich bij levende voorwerpen vertoont. De huid van het lijf is bij groote dieren 
eenigermate ruw en kan vergeleken worden met die van den mensch, wanneer zij zich in den staat 
bevindt, in het gemeene leven zoo karakteristiek door den naam van kippenvel aangeduid. De kleur 
van deze huid is bruin-zwartj de ooren van binnen zijn iets lichter van kleur j het gezigt is bij de 
ouden donker roet-zwart, rondom de oogen eenigzins helderder. De oogen, wier iris licht bruin 
van kleur is, liggen tamelijk diep in het hoofd, en de blik is vrij vurig en doordringend. Overigens 
hebben de volwassene voorwerpen een minder oud en bedaard aanzien, dan de jongere dieren. De 
nagels zijn geheel zwart. 
De volgende afmetingen zijn van de grootste Orang-oetans genomen, die door ons gezien zijn. Ons 
oudste mannetje, in eene uitgestrekt liggende houding gemeten, van de kruin des hoofds tot aan de 
punt der vingeren van de achterbanden, heeft eene lengte van 1,5 Ned. el; zijne hoogte, in eene 
opgerigte houding, 1,25. De omvang van het lijf is ruim 1 el. De breedte zijner beide, van weerszijden 
in regte lijn uitgestrekte armen beslaat, van de punt der vingers van den eenen tot aan die der vingers 
van den anderen arm, 2,4 el. De lengte van het gezigt was, in verschen staat, van het voorhoofd tot 
aan de bovenlip gemeten , 0,22; de breedte van het uiteinde der eene kwabbe tot aan die der andere 
0,26. — Yan ons grootste wijfje is de hoogte, in regtstandige houding, 1,09; terwijl hare horizontaal 
uitgestrekte armen eene breedte van 1,05 Ned. el beslaan. 
Alsnu overgaande tot de mededeeling der waarnemingen, die wij omtrent de woonplaats en de levens- 
wijze van dezen grooten aap gedaan hebben, zullen wij vooraf met een woord gewagen van de ver- 
schillende namen, welke hij op de twee door hem bewoond wordende Indische eilanden draagt, en 
tevens van dien, onder welken dit dier reeds zoo lang in Europa algemeen bekend is. Verschillende 
redenen maken het ons waarschijnlijk, dat die naam eerst na de komst der Europeanen in Indië, bij 
sommige volken aldaar in zwang is geraakt, en zulks door toedoen der witte vreemdelingen, daar hij, 
ofschoon uit zuiver maleische woorden bestaande, in zijne zinnebeeldige beteekenis te zeer naar het 
konstmatige en gezochte zweemt, en buitendien ook alleen uit den mond van die inlanders gehoord 
wordt, welke sedert eeuwen met Europeanen in naauwe aanraking hebben gestaan. 
Orang-oetan beteekent een wild of boschmensch, zijnde deze benaming zamengesteld uit de malei- 
sche woorden Orang, mensch, en Oetan of Hoetan, bosch, wildernis, en in het algemeen 
iedere onbebouwde en met wild hout begroeide landstreek. Geheel onjuist wordt dit dier in de meeste 
zoölogische werken Orang-outang genaamd, hetgeen letterlijk een’ schuldenaar aanduidt, daar 
Oetang of Hoetang, schuld beteekent. — Met de eerste benaming bestempelen de Banjerezen 
en andere maleische bewoners ter zuid- en westkusten van Borneo, den onderwerpelijken grooten aap. 
De Bejadjoe-Dajakkers van Poeloe-Betak en Soengej-Kahajan, in het zuidelijke gedeelte van gemeld 
eiland, heeten hem daarentegen Kahieo, en de Doeson-Daj akkers Keoe. Buitendien draagt het oude 
mannetje van den Orang-oetan, bij de gemelde Bejadjoe’s, den naam van Salampingf en het wijQe 
