17 
trachtte hij zich met geweld daarvan meester te maken, en het hielp haar weinig, dat zij zulks, door zich 
in eenen hoek te verschuilen en steeds bedachtzaam den rug naar hem toe te draaijen, poogde te ver- 
hinderen. Meermalen ontving zij bij dergelijke gelegenheden tamelijk diepe beten in de schouders, 
waarover zij wel luid schreeuwde, doch hetwelk zij echter geduldig verduurde, zonder ooit hare tanden 
tot tegenweer te gebruiken. 
Opmerkelijk was het, hoe gemakkelijk zich het nieuw gevangen mannetje aan bijna alle soorten van 
voedsel gewende. Het at in korten tijd niet slechts de meeste tuinvruchten, gekookte rijst, zelfs gestoofde 
groenten en dergelijke toebereide spijzen uit het plantenrijk, maar hij werd ook weldra een groot lief- 
hebber van gekookt en gebraden vleesch, dronk gaarne suikerwater, thee, melk, zelfs koffij en wijn, 
en wist zich aldus in deze opzigten voortreffelijk naar de levenswijze der menschen te schikken. Gevoe- 
liger echter, dan het jonge wijfje, toonde hij zich voor den invloed van de koelere luchtgesteltenis, 
hetwelk gedeeltelijk aan zijne veel dunner behaarde vacht moet worden toegeschreven. Bij somber, 
regenachtig en wanderig weder was hij zeer neêrslagtig, en beefde en rilde hij. Ten einde zich eenigzins 
tegen de koude te beschermen, bedekte hij niet alleen des nachts, maar dikwerf ook des daags, vooral 
wanneer hij verzadigd zijnde, zich ter ruste wilde begeven, zijn ligchaam met hooi, stroo en zelfs met 
groen gras. Somtijds wikkelde hij zich zoodanig in het hooi, dat er volstrekt niets meer van hem te 
zien was. Gaf men hem een’ lap linnen of iets dergelijks in zijn hok, dan werd hetzelve insgelijks door 
hem tot bedekking aangewend. Hij sliep overigens, even als zijne twee andere jonge lotgenooten, altijd 
liggende, nooit regtop zittende, gelijk de Hylobates en andere apen, hoe jong ook, steeds gewoon zijn 
te doen. Door deze eigenaardige wijze van, even als de mensch, liggende te slapen, en zich tot dat 
einde eene soort van bed te bereiden, onderscheidt zich de Orang-oetan evenzeer, als door zijne ver- 
standelijke vermogens en meerdere ligchamelijke volmaaktheid, van alle andere Quadrumana, met 
uitzondering alleen van den Chimpansee van Afrika, wiens gedaante die van den mensch nog meer ter 
zijde streeft, en hem derhalve waarschijnlijk ook door zijne zeden nog meer zal nabij komen. 
Ofschoon de Orang-oetan zich gedurende den dag meestal in de kroonen van groote hoornen ophoudt , 
ziet men hem nogtans sleehts hoogst zeldzaam op eenen dikken tak gehurkt, even als zijne andere 
familieverwanten gewoon zijn, en voornamelijk aan de Hylobates zoozeer eigen is. Het verblijf van 
den Orang-oetan bepaalt zich veel meer tot de dunnere bladrijke loten, w'aarora men hem ook vaak 
boven op de kruinen der boomen ontwaart: eene leefwijze, welke met de bewerktuiging zijner achterste 
ledematen en vooral met die zijner zitdeelen [nates) in het naauwste verband staat. Deze laatsten 
vertonnen eene naakte, zachte huid, die geen spoor van eelt heeft en ook, volgens den vorm van het 
zitbeen {ps ischii), geene eigenlijke tylii hebben kan, welke aan de Hylobates en aan alle gestaarte 
apen van de Oude wereld eigen zijn. Bij deze namelijk, verbreeden zich de zitbeenderen van onderen 
tot een klein, ovaal-rond vlak, waar de eeltkorst onmiddellijk op is vastgegroeid. De zitbeenderen van 
den Orang-oetan daarentegen zijn als die van den mensch gevormd, met dit onderscheid echter, dat 
zij van onderen eenigzins in breedte toenemen, en zich tevens meer hobbelig naar achteren afronden. 
Bij dit gemis van tylii bij den Orang-oetan, voegen zich nog de opmerkelijk kleine buitenste zitspieren of het 
gebrek aan eigenlijke billen, waardoor het rusten op het achterdeel insgelijks wordt moeijelijk gemaakt, 
Mammalia. 5 
