21 
zijn wezen. Vooral gaf hem het lange, ruwe hoofdhaar en de zware, roode baard onder de kin, eert 
woest aanzien. Bij dit alles voegde zieh zijne ontzettende kraeht, waarvan hij soms, wanneer men hem 
met eenen stok wilde plagen, op eene hevige wijze gebruik maakte. De geheele ligehaamsbouw van den 
Orang-oetan draagt trouwens de duidelijke kenmerken eener buitengewone kraehtsontwikkeling: de 
sterkte van zijn gebeentej vooral de ongemeene breedte zijner sehouders, tussehen welke de korte hals 
bijna verseholen ligt j de stevige spieren, voornamelijk van het bovenlijf: alles, met één woord, vereenigt 
zieh om zijne kraehten te vermeerderen. — Ons groot levend dier was daarenboven valseh en ten hoogste 
boosaardig. Kwam men hem eenigzins nabij, dan rigtte het zieh, onder een zwaar gebrom, langzaam 
op; staarde met bijna onbewegelijken blik naar het punt, waar het een’ aanval op wilde doen; sehoof, 
behoedzaam met de ééne voorhand, tot aan eene opening der sterke ijzerhouten stijlen van zijn hok, en 
greep vervolgens eensklaps en pijlsnel met zijne lange armen naar buiten, meestal naar het aangezigt 
der menschen. Evenveel bedaehtzaam overleg, als bij deze verraderlijke uitvallen, liet het dier ook 
bij andere gelegenheden blijken: wanneer het voedsel of drinken ontving, zieh nedervlijde, zijn ligehaam 
zuiverde, enzv. Hij was over het algemeen vrij zindelijk, krabde zieh op eene mensehelijke wijze met 
de matig lange nagels zijner voorhanden, die onder het krabben telkens met oplettendheid bezigtigd en, 
wanneer hun eenig vuil aankleefde, met blijkbare viesheid, aan de stijlen van het hok afgeveegd werden. 
In al zijne manieren en handelingen legde hij onbetwistbaar eene vrij hooge mate van verstandelijkheid 
aan den dag en, ofsehoon dezelve, gelijk G. Cuvier (*) te regt aanmerkt, dikwerf te hoog gesehat en 
te veel geroemd is geworden, zoo zoude toeh de stelling, dat zij die van den hond niet verre over- 
treft, dien sehranderen Geleerde even gewaagd en onzeker zijn voorgekomen, indien hij ons groot, 
wild voorwerp sleehts korten tijd had onder de oogen gehad. Op het wilde gelaat van dit dier lag 
zulk eene diepe treurigheid en zulk een weemoedig gevoel uitgedrukt, dat het den opmerkzamen be- 
sehouwer insgelijks ernstig stemde en tot medelijden opwekte. Zoolang deze groote Orang-oetan in 
gevangensehap geleefd heeft, genoot hij geen ander voedsel, dan alleen gekookte rijst, welke hij 
ongetwijfeld eerst door den dringendsten honger leerde eten. Al hetgeen hem van andere spijzen werd 
aangeboden, als: brood, vleeseh, zelfs onderseheidene vruehten enzv., nam hij wel, uit nieuwsgierig- 
heid aan, doeh na diergelijke voorwerpen van nabij opmerkzaam onderzoeht te hebben, wierp hij 
dezelve altijd onverschillig weder weg. De oplettendheid, waarmede hij alles besnuffelde, strekte zich 
zelfs over de rijst uit, die hem als dagelijksch voedsel werd toegediend. Hij kreeg die droog gekookt, 
gelijk de inlanders in Indië haar gewoon zijn te eten; doch altijd koud en, ten einde er niet te veel 
van in het hok verloren zoude gaan, tot kleine balletjes zamengekneed. Met dezelfde rust en bedaardheid 
als in alles, nam hij ook zijn voedsel, waarbij anders de meeste apen zulk eene gulzige drift aan den 
dag leggen, dat zij hunne vraatzucht, zelfs wanneer zij geheel alleen zijn, niet eens kunnen bedwingen. 
Onze groote Orang-oetan daarentegen nam nooit meer dan één balletje rijst te gelijk in de handen, 
en greep, voor dat dit verorberd was, nimmer naar een ander. Na het eerst van alle kanten bekeken 
en beroken te hebben, stak hij het in den mond, verdeelde het langzaam, hield de kleine beetjes een 
oogenblik tussehen de lippen en begon alsdan de korrels sterk te kaauwen. Zeer opmerkelijk is het 
vooral, dat dit dier volstrekt geene tuinvruchten aanroerde, maar dezelve, na eenige besnuffeling, telkens 
(^) Règne Aniraal. 1829. Tom. I. p. 88. 
Mammalia. 6 
