23 
Op den platten grond liepen deze drie, even als nog twee andere kleine, makke individuen, die wij 
bij Europeanen in Indië hebben gadegeslagen, op dezelfde wijze, als Fr. Cuvier den gang van dit 
dier uitvoerig besehreven heeft j een jong wijfje, in het bezit van een ambtenaar te Banjermasstng, kroop 
eehter veelmeer, dan dat het liep, vermits het in plaats van op de voorhanden te steunen, de ellebogen 
daartoe gebruikte, even als wel eens door kleine kinderen, wanneer zij nog niet behoorlijk kunnen 
loopen, gedaan wordt. Op gelijke wijze als zieh nu de geaardheid van iederen Orang-oetan door 
versehillende bijzonderheden kenmerkt, even zoo kenmerkt zieh ook gewoonlijk de physionomie van elk 
individu door eenige eigenaardige trekken, die niet alleen, evenzeer als bij den menseh, de aandaeht 
reeds op den eersten blik treffen, maar uit welke ook dikwerf de inborst van het dier zeerwel is af te leiden. 
Wanneer de Dajakkers eenen vrouwelijken Orang-oetan met een jong in het bosch ontmoeten, 
traehten zij de moeder met vergiftige pijlen te dooden en den zuigeling levend te vangen, dien zij 
alsdan met gekookte rijst, bananen en andere tuinvruehten opvoeden. Vooral zijn de jongen groote 
liefhebbers van suikerriet, hetwelk zij kaauwen en er het sap uit zuigen j ook zijn zij gretig op palm- 
en teboe-suiker, en drinken zeer gaarne suikerwater. Gelijk wij reeds vroeger uit eigene waarneming 
hebben aangetoond, gewennen zij zieh zeer spoedig aan bijna alle soorten van eetbare plantaardige 
zelfstandigheden, ja worden zelfs weldra liefhebbers van gekookt en gebraden vleesch, zoodat hunne 
opkweeking, wat de voeding aanbelangt, geenszins moeijelijk is. Echter schijnt de vaardigheid, waar- 
mede zij tot zulk eenen epikurischen leefregel overgaan, voor hunne gezondheid schadelijk te zijn en 
hun leven te verkorten. Niets echter ondermijnt hunne gezondheid sterker en schielijker, dan eene gure 
weêrsgesteldheid, daar zij voor eene plotselinge verandering van het klimaat ten hoogste gevoelig zijn. 
Daarom verdragen zij de zeereizen, zelfs binnen de keerkringen, zeer slecht; en hoe moeijelijk zij onder 
hoogere breedten in het leven te houden zijn, is genoegzaam bekend. — Oude Oi'ang-oetans vangen de 
inboorlingen op Borneo niet levend, althans nooit mannetjes. Op zulke groote voorwerpen zenden zij 
gewoonlijk eerst zoolang vergiftige pijltjes uit huniie blaasroeren af, tot het dier, door de werking van 
het gif, min of meer krampachtig verstijfd, uit de boomen nederstort, waarna het met pieksteken verder 
wordt afgemaakt. Sommige inlanders geven voor, dat hun een middel bekend is, waarmede het dier, 
uit dien staat van zenuwaandoening en verdooving, weder genezen kan worden, bijaldien namelijk het 
gif niet al te sterk was en te hevig op hem had ingewerkt, en het tegengif tijdig genoeg aan hem 
werd toegediend. De bovenbedoelde Orang-oetan, van vier voet grootte, dien wij te Banjermassing van 
eenen Maleijer kochten, zou op deze wijze gevangen zijn geworden. Te oordeelen echter naar hetgeen 
ons omtrent de werking van de twee soorten Indische pijlgiften, het Oepas antjar en Oepas tjeute, bekend 
is, schijnt het allezins twijfelachtig, of dat zoogenaamde tegengif wel die kracht bezit, welke door de 
inlanders daaraan wordt toegeschreven. Immers deze beide vergiften zijn, naar veelvuldig genomene proe- 
ven, voor het dierlijk ligchaam volstrekt doodelijk, wanneer zij door het bloed opgenomen en in omloop 
gebragt zijn. Deze daadzaak, gepaard met de ondervinding, die wij omtrent het karakter en de denk- 
wijze der inboorlingen verkregen hebben, leidt ons tot de gedachte, dat die hooggeprezene werking van 
het zoogenaamde tegengif, óf alleen als een bedriegelijk voorwendsel van geheime kunst, óf als op 
bijgeloof berustende, te beschouwen zij. Het belang der zaak noopte ons, alles aan te wenden, ten 
einde eenige nadere berigten en ophelderingen omtrent haar te erlangen, hetwelk ons echter niet is 
