30 
Daar de Heer Professor F. Tiedemann (^) eene naauwkeui’ige afbeelding van de grondvlakte der hersenen en den 
uitgang der zenuAven gegeven heeft, en het verlengde merg zeer week zijnde, de zenuwen bij het uitnemen der hersenen 
voor verre het grootste gedeelte afgescheurd waren , achtte ik het van belang , het geheele hersengestel van ter zijde te 
beschouwen en af te beelden, ten einde de ware gedaante, onderlinge ligging en het verband der groote en kleine 
hersenen , als ook van het verlengde merg aan te toonen. 
De groote hersenen, van boven beschouwd, vertoonden de beide halfi’onden {hemisphaeria) (-j-): de geheele omtrek 
was langwerpig ovaal; de grootste middellijn was 0,110; de dwarse middellijn 0,080; zoodat de zijdelingsche gedeelten 
bij meerdere jaren ook meer platgedrukt schijnen, daar dezelve in de afbeelding van F. Tiedemann (§) zich ronder 
vertonnen , en de groote hersenen uit dien hoofde in jeugdigen leeftijd eene meer eironde gedaante hebben. De uit- 
wendige gedaante der hersenen van Simia troglodytes {Singe cJdmpansé ) , door F. Tiedemann gegeven (^) , is insge- 
lijks eivormig , doch het is onbepaald van welken leeftijd dezelve zijn. De afbeelding van Tyson (.j.) is , wat de gedaante 
betreft , weinig te vertrouwen , daar deze afbeelding de blijken draagt , dat het geheele hersengestel uiteen gezakt was. 
Bij den Hylobates syndactylus zijn de voorste kwabben zeer puntig, waardoor de eivormige gedaante nog veel meer in 
het oog loopende is (^^). Beschouwt men de hersenen van den Orang-oetan van ter zijde , dan is de voorste en 
achterste oppervlakte rond opgaande ; de hoogte in het midden is 0,074 ; die der voorste kwabbe , voor de fossa Sylvii , 
0,050, en die der achterste kwabbe, midden boven de kleme hersenen, 0,069. De grondvlakte is in drie kwabben 
{lobi) verdeeld , van welke de voorste kort is ; de middelste daalt aanmerkelijk beneden de voorste en achterste , terwijl 
de achterste niet alleen de kleine hersenen bedekt , maar zelfs zich nog meer dan dezen achterwaarts uitstrekt. Bij 
eene verticale doorsnede van het geheele bekkeneel in andere volwassene voorwerpen , bemerkte ik in het beenengestel , 
dat zulks altoos plaats heeft , zoodat bij het klimmen der jaren de groote hei’senen zich meer achterwaarts schijnen te 
ontwikkelen. In de hersenen door F. Tiedemann onderzocht , welke tot eenen niet volwassen Orang-oetan behoorden , 
bedekten dezelve wel geheel de kleine hersenen , doch strekten zij zich niet verder dan deze achterwaarts uit (§$). 
De omwindingen {gyri) waren vrij menigvuldig; de tusschen dezelve aanwezige sleuven {sulci) naauw, en de bloed- 
vaten der pia mater, tusschen dezelve gelegen, sterk met bloed opgevuld. Tusschen de omwindingen van de regter- 
en linkerzijde, in de halfronden, vond men niet die groote symmetrie, welke F. Tiedemann in zijn’ Orang-oetan of in 
de hersenen van Simia troglodytes, uit het Museum Hunterianum heeft waargenomen (^), en insgelijks ook in de 
afbeelding der hersenen van Hylobates syndactylus gezien wordt (4-|-)- De omwindingen schijnen derhalve bij den 
Orang-oetan menigvuldiger en niet zoo volkomen symmetrisch te zijn , als bij de overige aapsoorten. F. Tiedemann meent 
eenige meerdere overeenkomst tusschen dezelve en die der hersenen van de Negers te vinden , indien het zich mogte 
bevestigen, dat bij de Negers, zoo als hij in vier derzelve gevonden heeft, de omwindingen meer symmetrisch zijn, dan 
bij de Europeërs C*"-]-). Tusschen de beide halfronden daalde de processus falciformis durae matris vrij diep neder. 
De kleine hei’senen waren in twee halfronden {hemisphaerid) verdeeld, tusschen welke in de achterste oppervlakte 
eene vrij breede en diepe tusschenruimte of sleuf, de sulcus marsupialis van Reil , gevonden werd. In dit gedeelte 
onderscheiden zich wederom deze kleine hersenen van die der overige aapsoorten, in welke deze tusschenruimte niet 
(*) Hirn des Orang-outangs mit dem des Menschen verglichen. Zeitschrift für die Physiologie, herausgegeben von F. Tiede- 
mann, G. R. Treviranus und L. Ch. Treviranus. Darmstadt 1826, 4“. 2^®’’ Band, Heft 1. S. 17. Tab. IV. fig. 2. F. Tiedemann, 
das Hirn des Negers mit dem des Europaers und Orang-outangs verglicben. Heidelberg 1837. 4“. Tab. YI. fig. 2. 
(g) Plaat 2. fig. 1. 
(^) Zeitschrift für die Physiologie. Tab. IV. fig. 1. Hirn des Orang-outangs mit dem des Menschen verglichen. Tab. VI. fig. 1. 
(^) Hirn des Orang-outangs mit dem des Menschen verglichen. Tab. VI. fig. 3 und 4. 
(T) The Anatomy of a Pygmy. bondon 1751. 4“. fig. 13 et 14. 
De Heer S. Muller mij teekeningen medegedeeld hebbende van het hersengestel van Hylobates syndactylus, heb ik niet ongeschikt 
gevonden, dezelve ter vergelijking ook hier mede te deelen. Plaat 2. fig. 3, 4 en 5. 
(-j-f-) Plaat 2. fig. 2. 
(SS) Ili™ *1®® Orang-outangs mit dem des Menschen verglichen. Zeitschrift für die Physiologie. Darmstadt 1826. 4°. 
2*®'^ Band, 1®**=“' Heft. S. 24. 
Men vergelijke met onze afbeelding: das Hirn des Negers mit dem des Europaers und Orang-outangs verglichen. Heidelb. 1837. 
Tab. VI. fig. 1,2,3 und 4, In zijne beschrijving (Zeitschrift für die Physiol. , S. 24) zegt hij echter, dat de omwindingen niet 
zoodanig symmetrisch waren, als bij de overige apen, 
(PT) Plaat 2. fig. 3. 
( 4 ) I- c. S. 63. 
