I. SEMNOPITHECUS MITRATUS. 
Tab. 12. iig. 2 (jong). Tab. 12 bis. fig. 1 (kop, naar het leven). 
Soerili is de naam, onder welken deze soort, bij de Sundanezen op Java bekend is. Hij is ontleend van 
het sehel en luid geschreeuw, dat deze aap vaak des morgens en des avonds, en ook somtijds gedurende 
den dag laat hooren , wanneer door hem iets ongewoons waargenomen wordt. In dit geval schreeuwen 
de oude mannetjes gewoonlijk het eerst, waardoor alsdan al de overige van den troep tot opmerkzaam- 
heid en, bijaldien zich een gevaar dreigend voorwerp in de nabijheid bevindt, tot eene oogenblikkelijke 
vlugt worden aangespoord. 
Omtrent den volwassen Soerili verwijzen wij tot de vroeger aangevoerde werken, en vermelden van 
hem hier alleen eenige afmetingen en andere bijzonderheden, die alleenlijk op versche voorwerpen kun- 
nen worden bewerkstelligd. 
Afmetingen van een oud wijfje: geheele lengte van het ligchaam tot aan den wortel van den staart 
0,525 5 staart 0,70, met inbegrip van deszelfs haarkwast, die zich bijkans 0,04 over den laatsten wervel 
uitstrekt. Gezigt, van den rand des voorhoofds tot aan de punt der bovenlip, lang 0,046, breed 0,067; 
mondwijdte 0,046. Bovenarm 0,248; voorarm 0,36; hand 0,115. Bovenschenkel 0,338; onderschen- 
kel 0,405; voet 0,303. Omvang van den buik 0,54 meters. Be kleur van het gezigt en der ooren is 
roetachtig zwart, met eenen lichten vleesehkleurigen tint; de lippen hebben eene eenigzins meer zuivere 
lichte vleeschkleur. De behaarde huid van het lijf is witachtig, hier en daar naar het loodkleurige 
trekkende; de naakte deelen der handen zijn zwart. Iris, donker bruin. 
Minder algemeen en juist is de jonge Soerili bekend, waarom wij van dezen het volgende mededeelen. 
Gedurende de eerste weken van zijn leven is hij bedekt met zeer kort en fijn haar, hetwelk eene wol- 
achtige hoedanigheid heeft. Op den kop en rug, alsmede langs de bovenzijde van den staart, is het 
haar licht graauw, met witte punten. Op het voorhoofd, de wangen en de kin, mitsgaders aan het 
geheele overige gedeelte van het ligchaam, is het graauwachtig wit. De ooren zijn met weinige kleine 
haren bezet. Het gezigt heeft eene zwartachtige loodkleur; de oogen zijn bruin. — Na verloop van 
ongeveer vier maanden draagt reeds het jonge dier, bijkans geheel, het kleed der ouden. De kruin is 
alsdan reeds voorzien van eene zwartachtige kuif; doch bespeurt men op het voorhoofd nog enkele 
graauwachtig witte haren, die tusschen de donkere in staan, en ook de handen worden nog door korte, 
geelachtig witte haren bedekt. De staart is langs den benedenkant met zacht geelachtig wit haar 
bekleed; naar voren worden de haren iets langer, vormende zij aan de punt, met de graauwen der 
bovenzijde, eenen kleinen kwast. 
De Soerili is in sommige streken op Java niet zeldzaam, in anderen daarentegen vrij schaars. Hij 
bewoont bij voorkeur de groote bosschen van het gebergte, waar hij soms tot op de hoogte van 
4000 — 5000 voeten gevonden wordt. Men ziet hem echter ook in lagere en vlakke streken, tot zelfs 
Mammaua. 17 
