82 
begrensd, over de sehouders en de voorzijde van den bovenarm en de borst heenstrekt. De geelachtige, 
met rood-bruin geschakeerde kleur van deze kraag, steekt zeer af tegen de donker rood-bruine kleur, 
waardoor dezelve begrensd wordt, die den geheelen bovenkop, den achterhals en den rug inneemt 
en als eene breede, niet scherp begrensde streep, op de buitenzijde des bovenarms voortloopt. Op den 
bovenkop vertoont zich deze rood-bruine kleur zeer zuiver j op de overige deelen is zij met veel bruin- 
geel vermengd, hetwelk eigenlijk veroorzaakt wordt, doordien alle haren, aan den wortel, de laatst- 
genoemde kleur en alleen aan de punt eenen rood-bruinen tint hebben. De onderdeelen zijn geelachtig 
wit, en de buitenzijde der ledematen veel sterker grijs-bruin geschakeerd, dan in den vroegeren leeftijd. 
Het is eerst in den hoogen ouderdom, dat de neus die buitengewone ontwikkeling erlangt, welke den 
neusaap zoo zonderling van alle andere apen onderscheidt. Bij voorwerpen in den hoogen ouderdom 
zijn al de naakte deelen van het gezigt bijkans zonder rimpels en van eene vuilachtig geel-bruine kleur, 
die om de lippen in het witachtige overgaat; de oogen zijn geelachtig bruin; de naakte deelen der 
ledematen en de ooren zijn zwart. De geheele lengte van een zeer oud voorwerp is 1,52 m., waarvan 
de staart er 0,72 bedraagt. De punt van den neus steekt 0,034 m. buiten de bovenlip uit. De grootste 
omvang van het ligchaam heeft 0,71 m.; die van den kop 0,34 m. De heerschende trek in de phjsio- 
nomie van dezen aap is die van onverschilligheid. Zijn blik is echter scherp en schijnt veel omzigtigheid 
en zekere beradenheid aan te duiden. 
Omtrent de verspreiding van dit dier moeten wij aanmerken, dat hetzelve, naar de meening van 
sommige schrijvers, behalve op Borneo, ook op Sumatra en in Cochinchina gevonden wordt. Ons echter 
is hij nergens in den Tndischen Archipel voorgekomen, dan alleen op het eerstgenoemde eiland, hebbende 
wij op het tweede (*), althans aan deszelfs westkust, niet het minste spoor, noch in de vrije natuur, 
noch uit hetgeen ons de inboorlingen nopens de hun bekende dieren hebben medegedeeld, van hem ' 
aangetroffen. Zijn aanwezen op het vaste land schijnt ons even twijfelachtig, aangezien er nog nimmer 
een voorwerp, voor zoo ver wij weten, van daar naar Europa is overgebragt, en ook geen wetenschap- 
pelijk reiziger van zijn bestaan aldaar melding maakt. Het is daarom, dat wij, voor alsnog, alleen 
Borneo als het vaderland van den neusaap kunnen aannemen. 
De Semn. nasicus is een trouwe medgezel van den Orang-oetan. Even als deze, bewoont ook hij 
alleen de lage, vlakke bosschen, van het zeestrand af tot ver in de binnenlanden toe. Zeer waterrijke 
plaatsen, met moerassige wildernissen bedekt, behagen hem het meest; in de bosschen van het gebergte 
daarentegen, laat hij zich nimmer zien. In de eenzame, vlakke wouden is hij gemeen. Men vindt 
hem bijna altoos in troepen van 5 tot 20 stuks toe; sleehts geheel oude individuen leven somwijlen alleen. 
Het liefst houdt zich de neusaap op langs de kanten der rivieren en meren; hij kiest zich gaarne, digt 
bij derzelver oevers, den eenen of anderen grooten boom tot nachtverblijf. Zijne geaardheid is schuw : 
hij komt de woningen niet ligt nabij , en zoodra hij een mensch in het boseh gewaar wordt, neemt hij 
(^) De opgaaf in Schlegel’s Essai sur laphys. des Serpens I. p. 235, dat deze soort op Sumatra voorkomt, 
berust op eenen Semn. nasicus, ons door den Heer Reinwardt, als van Sumatra afkomstig, toegezonden; dezelve kan 
echter van Borneo zijn aangebragt. Dezelfde twijfel bestaat aangaande het in bovengemeld werk opgegeven voorkomen 
van Hyl. Ralldesii op Celebes. 
