205 
wildsmaak; maar dat der oude koeijen, en meer nog der stieren, is droog, hard en dradig, en uit dien 
hoofde slechts weinig gezocht; evenwel wordt het somwijlen, als dingding, d. i. in gedroogden, met zout 
en tamarinde toebereiden staat, door de gemeene inlanders tot voedsel gebezigd. De huid van den ouden 
Banteng is dik en vast, en levert een voortreffelijk leder. — Ofschoon wij nu en dan weken achtereen te 
midden van groote bergbosschen, waar de wilde os geenszins zeldzaam was, ons leger hadden opgeslagen, 
trof zijn geloei echter nooit van nabij onze ooren. Volgens het zeggen der inboorlingen komt het met dat 
der tamme koeijen overeen, hetwelk intusschen veel minder sterk is, dan dat van het Europesche rund. 
II. BOS BUBALUS, var. sondaica. 
PI. XL en XLI. 
Wij nemen met G. Cuvier aan, dat de in het zuiden van Europa, in Noord- Afrika, inPerzië, geheel Indië 
en aangrenzende eilanden, China enzv. zich bevindende tamme of huisbuffels, alle hunnen oorsprong aan 
een’ en denzelfden stamvader ontleenen, wiens nageslacht nog heden, in onderscheidene streken van het 
Indische vasteland, in wilden staat wordt aangetroffen ; maar wij houden ons stellig overtuigd, datG. Cu- 
vier (*) en andere, hem naschrijvende Zoölogen, zich vergissen, wanneer zij opgeven, dat de buffel ook 
op de eilanden van den Indischen Archipel in den wilden staal voorkomt of daar ooit zoude geleefd hebben. 
De éénsoortigheid van den buffel. Bos bubalus of bubalis, Linn. en Bos arnee, Shaw, dus aanne- 
mende, verwijzen wij, kortheidshalve, nopens de synonimen van dit dier, zijne verspreiding in het 
algemeen, zijne geaardheid, levenswijze en het nut, dat hij den mensch verstrekt, tot Fischer, Syn. 
Mamm. 495 en 652; Cuvier, 1. c. p. 122 en volgg.; Hamilton-Smith, in Grilïith’s Anim. Kingdom IV, 
p. 388 en volgg.; en voorts tot hetgene in zoo menig ander dierkundig werk en reisverhaal in het breede 
is aangevoerd. — Aangaande den lammen buffel der Sunda-eilanden deelt vooral Marsden, in zijne 
History of Sumatra, 3*^® edit. p. 112, een aantal lezenswaardige berigten mede. Na al deze, reeds 
algemeen bekende bijzonderheden, zullen wij onze mededeelingen omtrent het over die eilanden ver- 
spreide huisras, aanmerkelijk kunnen bekorten. 
De geheele lengte van eenen volwassen mannelijken buffel, van den wortel der horens tot aan dien 
van den staart gemeten, bedroeg 1"‘,949; de hoogte van dit dier, bij de achterpooten, 1"^,47; bij de 
voorpooten 1“,407; de omtrek van den buik besloeg 2“,446; die van den hals, achter de ooren, 0™,866; 
de breedte van den romp of het halve lijf, aan de borst gemeten, was 0“,920, met welke maat juist over- 
eenkwam, die der lengte van het lijf, tusschen de voor- en de achterpooten. De staart was omstreeks 
0“,60 lang, en de haren van deszelfs kwast reikten daarenboven 0™,13 over de eigenlijke punt des staarts 
henen. Eene oude buffelkoe, door ons in het vleesch gemeten, verschilde in lengte niet van het mannetje. 
Hare hoogte was echter eenigzins minder, bedragende die bij de achterpooten 1”,370, en bij de voor- 
pooten 1™,343. De breedte van den romp, insgelijks aan de borst gemeten, bedroeg 0“,731; de 
omvang van het lijf, bij den buik, 2“,328; de ruimte tusschen de voor- en de achterpooten 0™,622. 
(^) Ossem. fossilcs, IV, p. 124. 
Mammalia. • 52 
