217 
Zelfs ontmoet men haar slechts zelden bij paren, en dan gewoonlijk alleen in den bronstijd. Door 
deze bijzonderheid, gepaard met de neiging om waterrijke en moerassige wildernissen tot verblijf te 
kiezen, wijkt zij zeer in het oogloopend van den Cervus russa en verwante soorten af. In schuwheid 
en vlugheid staat Cervus equinus bij ons gewoon hert niet achter. — De Maleijers, aan de westkust van 
Suraatra, noemen hem veelal, gelijk reeds elders door ons werd medegedeeld, eenvoudig Roesa (*); 
doch in de zuid-oostelijke gedeelten van Borneo wordt hij door de Banjerezen Mindjangan bannjoe of 
Mindjangan éjer (f) genoemd, ter onderscheiding van C. russa, dien zij met den naam van Mindjangan 
djdwa bestempelen. De Dajakkers van den Bejadjoe-stam noemen beiden Radjang, en die in het hoo- 
gere gedeelte der rivier Doeson, Takajo; in die streken komt echter C. russa naauwelijks in den vrijen 
staat voor, zoodat eigenlijk beide namen bepaaldelijk den C. equinus toebehooren. — Het vleesch van 
dezen laatsten wordt door de Mohammedaansche bevolking aldaar veel minder geacht, dan dat van den 
C. russa, vermits het minder geurig, veel grover en ook drooger is. 
II. CERVUS RUSSA. 
PI. XLIII en PI, XLV, fig. 1—6. 
Wij hebben onder den naam van Cervus russa het gewone, groote hert van Java, dat van Boeroe, 
Amboina en Ceram, en dat van Timor en omliggende eilanden, aan de westelijke punt van Timor, te 
zamengevat, het Javasche ras als grondsoort aannemende, en de herten uit de genoemde, meer oostelijke 
streken enkel als nevensoorten of plaatselijke rassen beschouwende^ vermits deze in alle opzigten, uit- 
gezonderd in de grootte, zoo volmaakt met elkander overeenstemmen, dat zij, na een naauwkeurig 
onderzoek, niet wel als zoo vele bijzondere soorten kunnen worden aangemerkt. Het zal ter onder- 
scheiding voldoende zijn, den landnaam achter den soortnaam te vermelden, zullende op die wijze de 
onderlinge verwantschap dezer dieren en hunne afkomst tevens worden aangetoond. 
Het groote hert van Java, onze Cervus russa of, indien men wil, Cervus russa javanicus, was reeds, 
gelijk wij bij ons berigt omtrent Cervus equinus vermeld hebben, aan G. Cuvier bekend, en onder den 
naam van Cervus hippelaphus door hem aangeduid; maar de voorwerpen, w'elke hij, als tot deze soort 
behoorende, beschreef, behoorden gedeeltelijk, zoo als wij insgelijks reeds uiteenzetteden, tot Cervus 
equinus; terwijl zijne opgaven van het vaderland geheel onjuist zijn. In de vooronderstelling, dat deze 
soort niet anders dan de hippelaphus van Aristoteles kon zijn, bestempelde hij haar met den naam van 
Cervus hippelaphus; ofschoon, naar ons oordeel, deze vooronderstelling niet alleen zeer gewaagd, maar 
ook zeer onjuist is (§). 
{*) 1 is de algemeene naam voor de groole hertensoorten, even als het woord Mindjangan of Mën- 
djanggan in het Laag-Javaansch. 
(j-) ajer ^ (Maleisch), hannjoe (Laag-Javaansch en Banjereesch) : beide woorden beteekenen water. 
($) G. Cuvier, Oss. foss. IV, p. 42, haalt, van den hippelaphus sprekende, Aristoteles aan; Hist. an. L. II, C. 5, 
en geeft de vertaling der korte beschrijving, welke wij bij Aristoteles van zijnen hippelaphus vinden. Deze beschrijving 
is ondertusschen zoo onvolledig, dat het zelfs moeijehjk valt, zich te overtuigen, dat Aristoteles met zijnen hippelaphus 
wezentlijk een hert bedoeld heeft; en als dit inderdaad het geval mogt zijn, kan hij toch zeker niet het hert van Java, 
Mammaua. 55 
