9 
vleugelen aan de binnenzijde insgelijks zwart en niet geel-bruin zijn ; dat de heldere kleur der slagpennen 
niet geelachtig, maar wit is en de staartpennen eenen sinallen blaauwen zoom hebben. Ook zijn bij onze 
individuen de vederen van het scheenbeen roet-bruin, terwijl zij zich op bovengemelde plaat geel-bruin 
vertoonen. Ingeval deze verschillen bestendig en de opgaaf des vaderlands van het door BufFon be- 
schrevene individu juist zijn, dan zoude men onze Pitta van Borneo als eene klimaats-verscheidenheid 
moeten aanmerken, waarvan wij de beslissing aan die Natuuronderzoekers overlaten, welke beter dan 
wij in de gelegenheid zijn, den Archipel der Philippijnen te bestuderen. 
Eene andere plaatselijke variëteit of ras van dezen vogel werd door de Heeren Quoy en Gaimard uit 
de omstreken van de haven Dorey, aan de noord-oost kust van Nieuw-Guinea, medegebragt, in de 
Voyage de 1’Astrolabe, Zoologie, Tab. 8, fig. 3, afgebeeld en, Deell. bl. 258, in korte bewoor- 
dingen beschreven. Zij onderscheidt zich, naar deze figuur en beschrijving te oordeelen, van onze op 
Borneo verzamelde exemplaren: 1) door eene gele vlak aan den wortel des snavels; 2) door de bruin- 
achtige kleur der slagpennen, van welke slechts de vierde, vijfde of ook de zesde eene witte vlek 
hebben, terwijl al de slagpennen bij het Borneosche ras wit zijn met zwarte punten; 3) doordien de 
groene kleur van de dekvederen der vleugels, vooral der groote, naar het gele trekt; 4) door eenen 
vuil donker groenen staart, welke bij ons ras zwart is; 5) door de kleinheid der blaauwe vlek van het 
uropygium; en, wanneer dit kenmerk standvastig is, 6) ook door de kleur der oogen, welke daar 
wit, doch bij de onzen bruinaehtig is. 
Volgens Quoy en Gaimard moet het ras van Manilla met dat van Nieuw-Guinea alleenlijk door de 
meerdere uitgebreidheid der blaauwe kleur van het uropygium en de vleugels onderscheiden zijn. 
Hunne opgaaf schijnt echter onvolledig; weshalve het te wenschen is, dat deze vogels op nieuw met 
elkander vergeleken en onderzocht worden. 
Deze fraaije vogel is door zijn groen gewaad, zijn’ zwarten kop en staart, zijn’ rooden buik, door 
?ijne blaauwe vleugeldekken en uropygium, en door de witte zwartpuntige slagpennen der vleugelen 
gemakkelijk van alle andere te onderscheiden. De bek is in het leven insgelijks zwart, de iris donker 
bruin en de pooten zijn loodkleurig. Er bestaat volstrekt geen uitwendig onderscheid tusschen het 
jnannetje en het wijfje. 
Wij hebben deze soort op onderscheidene plaatsen in het zuidelijke gedeelte van Borneo aange- 
trolfen, en wel het eerst bij Mantalat, in het hoogere gedeelte der Doeson-rivier. Onze van Java 
medegenomene jagers bragten haar van eenen togt naar Martapoera mede, en verhaalden, dat zij 
ten opzigte harer leefwijze en zeden volmaakt met de Pitta cyanura overeenstemt. Het verdient der- 
halve opmerking, dat deze vogel niet alleen in de eenigzins hooger gelegene drooge vlakten, maar 
zelfs in de met zwaar bosch begroeide alluviale, lage streken voorkomt; terwijl P. cyanura zich 
alleenlijk in bergachtige streken ophoudt. In dit opzigt heeft dus Pitta atricapilla veel meer overeen- 
komst met P. cyanoptera van Sumatra, welke wij insgelijks in de lage boschrijke streken, digt bij het 
strand ontmoet hebben. 
■Aves, 3 
s. 
V 
