22 
a. ) Var. Sumatrana. Buceros rhinoceros, Temm. Buffon, PI. enl. 934. Le Vaill. Oiseaux de 
1’Ameriq. et des Indes, PI. 2 (snavel met hoorn). Marsden, Hyst. of Sumatra, 3 edit. PI. 21. 
(snavel, zijnde de eenige afbeelding, waar de zijdelingsche rand goed is aangetoond). — Hoorn, van 
voren sterk naar boven omgekruld, 0,18 tot 0,19 meters lang. Staartband 0“,10 breed, het mid- 
delste derde van den staart innemende; vleugels 0“,51 lang. — Bewoont het eiland Sumatra. 
b. ) Var. Borneoensis. Hoorn en staartband geheel als bij den vorigen; maar de vogel zelf in alle 
bijzondere deelen kleiner. Hoorn 0,11 tot 0,12 meters; vleugels 0’“,43 lang. — Borneo. 
c. ) Var. Indica. De vogel van dezelfde grootte als de Borneosche variëteit, doeh de hoorn naau- 
welijks merkbaar van voren opwaarts gebogen, en dus te dien opzigte de Javaansche variëteit nade- 
rende; de staartband daarentegen smal, slechts 0,07 tot 0,08 meters breed, en het derde vierde gedeelte 
des staarts innemende. — Dekan (uit de omstreken van Seringapatam ontvangen). 
d. ) Var. Jaranica. Buceros lunatus, Temm. PI. col. 546. Hoorn, van boven nagenoeg regt- 
lijnig, 0,20 tot 0,27 meters lang; staartband 0,18 tot 0,19 meters breed; digter bij de punt des staarts 
dan bij deszelfs wortel ; vleugels 0™,53. — Java. 
2. ) BircEMOs BicoRairis, Linn. Gould, Century of Himalaya Birds, eene zeer fraaije plaat. 
Le Vaill. Ois. de 1’Amériq. et des Indes, PI. 7 en 8. Marsden 1. c. (twee snavels, een van een’ 
ouden en een van een’ jongen vogel). Hoorn, groot en breed, van boven langs zijne geheele lengte 
diep uitgehooid; het derde vierde gedeelte van den witten staart zwart; achterkop, hals, dijen, onderbuik, 
vleugelpunten en eene schuine dwarsstreep op de vleugels, wit; alle overige deelen zwart. (*) — Sumatra. 
B. Gestalte middelmatig; kleur zwart of zwart en wit; staart afgerond, de twee middelste vederen meestal 
eenigzins langer; ter zijde van den bovenbek geen spoor van rand. Hoorn, zijdelings te zamengedrukt , 
helmvormig. — De soorten dezer afdeeling kan men in twee ondergroepen rangschikken, als; 
a.) Geen onderscheid in de kleurverdeeling tusschen beide geslachten. 
3. ) BrcEKos BotvocEHos, Shaw. Le Vaill., Ois. de 1’Amériq. et des Indes, PI. 9 en 10. 
Hoorn, van voren met eene sterk vooruitspringende punt, 0“,20 lang en, even als de eigenlijke bek, 
geel, doch van voren met eene zwarte vlek. De vier buitenste paren staartvederen wit; het middelste 
paar eenkleurig zwart. Punten der vleugels, onderborst en het geheele onderlijf met de dijen, wit; alle 
overige deelen zwart. Lengte der vleugels 0,30 tot 0,32 meters. — Vaderland Sumatra , Malakka, Dekan. 
4. ) Buceros rauararicus, Gmel. Linn. Le Vaill. 1. c. PI. 14. Geheel als de voorgaande, maar 
kleiner en, behalve in Dekan, Malakka en Sumatra, ook op Java en Borneo voorkomende. Lengte des 
("^) Aan dezen vorm sluit zich tevens de veel kleinere Buc. hydrocorax (PI. col. 283) van de Philippijnsche 
eilanden aan, met eenen naar boven breeder wordenden platten hoorn en geheel witten staart, van welken de twee 
middelste vederen een weinig langer dan de overige schijnen te zijn. 
