I 
43 
echter die voorwerpen aan een naauwkeurig onderzoek, dan blijkt het w^eldra, dat de kenmerken, door 
den Heer Gould opgegeven, niet van dien aard zijn, dat zij als standvastige onderscheidingen eener 
eigenlijke soort kunnen aangenomen w'orden. 
Wat vooreerst de mindere grootte van dezen Pandion leucocephalus betreft, moeten w'ij bekennen, 
dat de in Oost-Indië en Japan verzamelde individuen van den gewonen vischarend inderdaad dikwerf een 
weinig kleiner schijnen te zijn, dan die van Europa; doch zulks is niet met alle in die streken gevonden 
wordende voorwierpen het geval, als behoevende onderscheidene van hen bij onze Europesche visch- 
arenden in grootte niet achter te staan. Gould b. v. geeft als lengte der vleugels van zijnen Nieuw- 
Hollandschen vischarend 16è Eng. dm. op; maar wij bezitten een voorwierp uit Nieuw^Holland, welks 
vleugelen 19i duim lang zijn, en hetwelk dus in grootte weinig van den Europeschen vischarend verschilt, 
wiens vleugelen hoogstens 20 Eng. dm. lengte hebben. Bij eenige andere voorwerpen van Java en 
Japan hebben de vleugels 18 Eng. dm. (=:0“,4571) lengte, en slechts de kleinste mannelijke voorwerpen 
komen in grootte met de door Gould opgegevene maten overeen; waaruit blijkt, dat de Heer Gould 
een mannetje, en wel een zeer klein exemplaar voor zich had: want het is bekend, dat de roofvogelen, 
ten opzigte hunner grootte, niet zelden belangrijke individuele verscheidenheden aanbieden. 
Aangaande het tweede kenmerk, moeten wij in het midden brengen, dat de bovenkop en achterhals 
bij de voorwerpen uit Nieuw^-Holland, evenzeer als bij die van den Indischen Archipel en Japan, ge- 
woonlijk meer wnt of, met andere woorden, minder bruin gevlekt zijn, dan bij de uit Europa afkom- 
stige; maar dat er niet te min ten dezen opzigte veelvuldige individuele verscheidenheden plaats 
hebben. Zoo zijn b. v. bij een onzer voorwerpen van Java, de geheele bovenkop en achterhals sterker 
donkerbruin gevlekt, dan wij dit bij eenigen vischarend van Europa hebben opgemerkt; de Japansche 
voorwerpen zijn doorgaans op voornoemde deelen sterker gevlekt, dan de Indische en Nieuw-Holland- 
sche, en sluiten zich derhalve aan de Europesche aan, terw'ijl bij een voorwierp uit Egypte de kop en 
achterhals even sterk wit zijn als bij de Indische en Nieuw-Hollandsche voorwerpen. 
Het derde kenmerk eindelijk, namelijk de geelachtige kleur der pooten, schijnt ons toe, slechts inge- 
beeld te zijn, vermits die kleur alleen door het droogen der pooten ontstaat, gelijk zij ook niet zelden 
bij oude opgezette voorwierpen uit Europa valt op te merken. Hoe weinig men op diergelijke verschijn- 
selen staat kan maken, bewijzen eenige onzer voorwerpen uit Java, wier pooten de loodverwige kleur 
behouden hebben, terwijl de pooten van een voorwerp van Egypte zich geheel en al licht okergeel 
voordoen. 
Vatten wij de uitkomst dezer beschouwangen te zamen, dan blijkt het, dat de gewone vischarend van 
den Indischen Archipel, even als die van Nieuw-Holland en Japan, van den Europeschen gewoonlijk 
daardoor afwijkt, dat hij, in het algemeen, een wieinig kleiner is en de bruine vlekken op den kop en den 
achterhals smaller en kleiner heeft, zoodat die deelen een fraaijer wit vertoonen; dat echter deze kenmerken, 
aangezien hun gering gewigt en de wijzigingen, welke zij bij verschillende individuen ondergaan, ontoe- 
reikende zijn, om tot eene afscheiding als bijzondere soort aanleiding te geven of die te kunnen wettigen. 
