6 
dat zeer nabij zijnde personen er naauwelijks iets van bemerken. Zeer oude krokodillen slaan ook 
somwijlen met hunnen staart de kleine bootjes aan splinters, waarbij dan steeds een van de zich daarin 
bevindende mensclien tot buit van het roofdier wordt. Een dusdanig treurig geval had in de maand 
october 1838 op Borneo plaats. Een Maleijer, wiens vrouw en eenig zoontje, in den tijd van veertien 
dagen door eenen verbazend grooten krokodil op den oever der Doeson-rivier waren overvallen gewor- 
den, wilde eenige weken later, op die zelfde plaats eenen angel leggen, om het dier te vangen en — 
zoo als de ongelukkige man zich uitdrukte — zijne wraak op hetzelve te koelen, ten einde daardoor de 
diepe droefheid, welke dat kwaadaardige monster hem veroorzaakt had, eenigzins te lenigen. Toen 
wij dezen man spraken, was hij juist bezig om den angel, welke uit een rond stuk hout, ter lengte van 
één’ voet, drie duim bestond, in gereedheid te brengen. Hij had het kreng van eenen jongen neusaap 
tot lokaas bestemd. Tegen den avond van den volgenden dag begaf hij zich, in gezelschap van drie 
andere inlanders naar de bedoelde plaats, om den angel aldaar, even boven het water, aan een’ struik 
op te hangen. Naauwelijks echter had hij dezelve bereikt en nog niet eens den angel vastgebonden, 
toen de kano onverwachts eenen vreeselijken slag van onderen ontving, zoodat zij in stukken uit elkan- 
der sprong en de vier inlanders in het water vielen. Yan schrik bevangen, had ieder hunner genoeg 
met zich zelven te doen, en trachtte door zwemmen, zoo spoedig mogelijk, den waterkant te bereiken 
en zich te redden. Drie hunner mogten daar dan ook gelukkig in slagen j alleen de wanhopende wreker 
werd vermist en was, even als zijne vrouw en kind, het slagtoffer van het verslindende dier geworden. Wij 
zijn het verhaal van den afloop dezer treurige gebeurtenis aan één’ der drie geredde inlanders verschuldigd. 
Een ander droevig geval had weinige maanden vóór onze komst op Borneo, binnen de Soengej Karau 
plaats, naar welke rivier vrij veel handel gedreven wordt, maar die tevens, wegens de menigte kroko- 
dillen wijd en zijd vermaard is. Een pas gehuwde Maleijer van het dorp Ketap, dat in het hoogere 
gedeelte op den regter oever der Soengej Karau gelegen is, gaf op een’ goeden dag, met zijne jonge 
vrouw, in een klein ijzer-houten (Kajoe oei in) praauwtje, een bezoek aan eenige zijner nabestaanden in 
de Doeson-rivier. Toen hij tegen het vallen van den avond met zijne vrouw huiswaarts keerde, werd 
hij, even binnen de monding van eerstgemelde rivier, onder het roeijen, door eenen buitengewoon 
grooten krokodil van achteren uit het praauwtje getrokken en medegesleurd, en dit geschiedde zoo 
stil en snel, dat de vrouw, die volgens gebruik aan den voorkant van het vaartuig zat, op den ruk, 
dien het praauwtje onderging, omziende, van haren zinkenden man niets meer gewaar werd, dan 
eenen arm. Deze Maleijer was de neef van het inlandsche hoofd Bakal Bodien, uit die streek. De 
oude Bodien, over deze noodlottige gebeurtenis ten hoogste bedroefd, gaf dadelijk aan eenige zoo- 
genaamde Pangererans (*) bevel, om angels in de Karau uit te leggen, ten einde het roofdier en, 
(^) Paiigereran, noemen de Banjerezen op Borneo zulke menschen, die zich door vooronderstelde geheime kunst- 
grepen, bijzonder op de vangst der krokodillen verstaan. In dien zin is deze benaming van gelijke beteekenis met het Avoord 
Malim, waarmede soortgelijke lieden op Java worden bestempeld. Dit Pangereran moet intusschen niet verwisseld 
worden met Pangngeran of Pangejran, hetwelk een eeretitel is voor vorstelijke personen en andere voorname hoofden. 
Waarschijnlijk is de eerste uitdrukking verwant aan het Maleische Pa nggil; roepen, uitnoodigen, dagvaarden, indagen enz. , 
omdat de genoemde dierenvangers de gewoonte hebben, de door hen gezocht Avordende dieren , bij het stellen van vallen of 
het uitleggen van angels , met luider stemme aan te roepen en, als ware het , te ontbieden. — Omtrent eene nadere verklaring 
van het woord Malim , verwijzen wij naar onze verhandeling : Over de Zoogdieren van den Indischen Archipel , Aanteek. 12. 
