8 
lijdig’ zulk een’ gedueliten slag in den nek toe, dat het dier den man terstond losliet, welke, door zijnen 
redder ondersteund, zwemmende naar de kano terugkeerde. De zware wonden, die hij daarbij beko- 
men had, zijnde het eene been van aehteren geweldig gekneusd en opengeseheurd, terwijl het andere 
gedeeltelijk van onderen verbrijzeld was, veroorzaakten echter, na twee dagen lijdens, zijnen dood. 
De krokodil was door de inlanders, na deze op hem behaalde overwinning, niet meer gezien (*). 
In een land, gelijk Borneo, waar de voortteling en uitbreiding dezer reusachtige amphibiën door de 
omstandigheden zoo zeer begunstigd worden, en zij dan ook in alle waterrijke, vlakke streken zeer me- 
nigvuldig zijn, is de inboorling dermate aan hunne vervaarlijke roofzucht gewoon, dat hij dezelve als 
met eene zekere onverschilligheid behandelt, en zelfs niet zelden zich geheel onbekommerd, op eene 
ligtvaardige wijze daaraan blootstelt. Deze vermetelheid is juist geen moed: zij ontspruit niet uit het 
besef van dapperheid en het gevoel van kracht, maar is veelmeer een gevolg van onbedachtzaamheid, 
uit de gewoonte aan de gevaren ontstaan, waarvan de half wilde bewoner van dit groote eiland, van 
zijne vroegste jeugd af aan, zoo veel hoort spreken en aan welke hij zelf zoo dikwerf blootstaat. — 
Zoowel op Borneo als in andere streken van den Archipel gebruiken de inlanders evenwel de voorzorg 
om zich, digt bij hunne woningen ten minste een veilig badplaatsje in de rivier aan te leggen. Hetzelve 
bestaat óf uit een klein van bamboes of ander ligt hout en bladeren vervaardigd huisje, hetwelk op een 
vrij drijvend vlot rust, waaronder zich een afgesloten vierkante bak bevindt j óf zij slaan tot dat einde, 
vlak bij den oever, eenige staken in den grond, die met naauwe tusschenruimten, van 3 tot 4 voeten 
boven het water uitsteken en, in eenen halven cirkel, op 4 tot 5 voeten binnen de rivier zamenloopen. 
Wat overigens de meening van Marsden (j-) betreft, ten opzigte van zekeren tooverachtigen invloed, 
welken de krokodillen op de in hunne nabijheid zich bevindende dieren zouden kunnen uitoefenen; 
eenen invloed, waardoor deze zoodanig verbijsterd en bedwelmd zouden worden, dat zij, angstig 
rondkruipende, den met strakke blikken hen aanstarenden vijand al digter en digter naderbij komen 
en eindelijk, van schrik en benaauwdheid verstijfd, in deszelfs magt zouden geraken; hiervoor hebben 
wij uit eigene ondervinding en waarneming evenmin eenig bewijs kunnen erlangen, als wij dienaan- 
gaande ergens in Indië iets stelligs van de inlanders zijn te weten gekomen. Bijna even vruchteloos, 
althans wat het wezentlijke der zaak betreft, zijn onze navorschingen uitgevallen omtrent de zooge- 
naamde heiligheid, waarin deze dieren zouden gehouden worden. Alles, wat wij nopens dit onderwerp 
van zonderlinge bijgeloovigheid te weten zijn kunnen komen, bepaalt zich tot eenige dwaze sprookjes 
en verwarde overleveringen, die bijna te ongerijmd zijn, om vermelding te verdienen. Op Java en 
Sumatra namelijk gelooven de inlanders, dat er krokodillen zijn, waarin eene menschelijke ziel huisvest, 
zoodat die dieren, als het ware, niets anders dan gemetamorphoseerde menschen zouden wezen, die 
Het vemondert ons, dat wij nimmer in Indië van het merkwaardige indrukken der oogen , als middel van verdediging 
tegen deze dieren, hebben hooren gewagen, waarvan men in de Reisverhalen van Mungo Park (Last Mission to Africa, 
1815.P.89.) en A. von Humboldt (Voyage, 1819. 4°. IL p. 214 en 640) melding vindt gemaakt , en door welke eenvou- 
dige praktische kmistgreep zich de inboorlingen van Afrika en Zuid- Amerika , somtijds met zulk een gelukkig gevolg , weder 
uit den muil van eenen krokodil bevrijden. 
(-}-) History of Sumatra, 3Edit. 4®, pag. 185. 
