14 
van aas worden voorzien, welke, gelijk de Heer Olivier (*) missehien niet te onregt aanmerkt, deze 
kunstgreep te baat nemen, om aan het volk te doen gelooven, dat zij de krokodillen door bezweringen 
verhinderen kunnen om onder de menschen hunne prooi te zoeken. Kapitein Cook heeft voorts in het 
laatste deel zijner eerste reis nog onderscheidene andere, op overlevering en bijgeloof gegronde sprookjes 
aangaande de krokodillen van den Indischen Archipel medegedeeld. 
In het Maleisch, de meest verspreide taal van Oost-Indië, heeten deze amphihiën Bowaja of Boeaja. 
Zeer verschillend zijn echter de benamingen, waaronder zij in de tongvallen van andere volksstam- 
men des Archipels bekend staan. Zoo worden zij, bij voorbeeld, door de zoogenaamde eigenlijke 
Timorezen, in het westelijke gedeelte des eilands, Besimnassi, door de bewoners van het eiland 
Rottie Beëies, en door die van Solor Kohoe genoemd. Op Romeo eindelijk, waar deze dieren zeer 
menigvuldig zijn, bestempelen de bewoners de onderscheidene soorten en rassen, welke daarvan op dit 
eiland voorkomen, met afzonderlijke bijnamen, die achter hunnen algemeenen of geslachtsnaam worden 
gevoegd. Tot dezen laatsten bezigen de zoogenaamde Banjerezen het Maleische woord Boeaja; doch 
bij de Bejadjoe-Dajakkers (f) heet hij Bedjai. 
Wanneer wij nu tot de bepaling der in den Indischen Archipel levende soorten van krokodillen willen 
overgaan, ontmoeten wij menigvuldige zwarigheden. Bij een min naauwkeurig onderzoek komt men ligt 
tot de gedachte, dat alle de in dat gewest levende, eigenlijke krokodillen tot die soort behooren, welke 
algemeen onder den naam van Crocodilus biporcatus bekend is. Nadere opmerkingen overtuigen ons 
echter weldra, dat er, behalve de laatstgenoemde, over geheel Indië verspreide en gemeene soort 
somtijds, ofschoon hoogst zeldzaam, een krokodil wordt aangetroffen, die de grootste overeenstemming 
toont met de gewone Afrikaansche soort j en dat er behalve dezen, op de Indische eilanden nog andere 
krokodillen leven, welke, hoewel zeer naauw met Crocod. biporcatus verwant, echter een standvastig 
verschillend en op zich zelve staand ras of eene ondersoort uitmaken. De middelen, welke wij tot de 
bepaling dezer soorten of rassen bezitten, zijn, in weerwil hunner talrijkheid, nog te onvolledig, om 
dezelve naauwkeurig in haar geheel te doen kennen, doch genoegzaam toereikende, om haar bestaan 
buiten twijfel te stellen. Eene reeks van meer dan dertig exemplaren van Crocod. biporcatus, welke in 
Land- en Zeetogten in Ned. Indië, 1 Deel, pag. 159. 
(-f) De Daj akkers zijn oorspronkelijke bewoners van Borneo. Overal, waar zij niet door verschillende , later op dit eiland 
aangekomene vreemde volken , die zich in sommige kuststreken op hetzelve , allengs nedergezet hebben , uit hun voorvaderlijk 
gebied verdreven zijn geworden, bewonen zij nog heden het land, van het strand af, tot in de verst afgelegene bhmendeelen. 
Zij behooren , naar den vorm en de kleur van hun ligchaam , volgens hunne gelaatstrekken en hun lang , glad hoofdhaar , tot 
het groote geelkleurige polynesische ras. Even als men dit menschenras in het algemeen tot ontelbare maatschappijen van 
min of meer magtige volken, over den Indischen en grooten oceaan verspreid vindt, even zoo oneindig, in vele geringe, 
zwakke stammen verdeeld , treft men hetzelve op sommige eilanden in den Sunda- Archipel aan. Dit laatste heeft vooral plaats 
op Borneo. Iedere stam bewoont aldaar een zeker gebied ; ieder onderscheidt zich, op eene min of meer in het oog loopende 
wijze, door tongval, zeden en gebruiken, van zijne naburige rasverwanten. Een van de volkrijkste dezer stammen, in het 
zuidelijk gedeelte van Borneo, is die van de Oeloe hejadjoes, — dat is: Bejadjoe-menseheo.., g^ijk zich dezeDajakkers zelven 
noemen. Deze stam bewoont de zoogenaamde Groote en Kleine Dajak-rivier , de Soengej Kapoeas en eenige andere rivier- 
oevers in de omliggende streek. 
