40 
als, vervolgd wordende, tot eenen veiligen sehuilhoek verstrekken kan. De Monitor bivittalus is waak- 
zaam, schuw en behendig in de vlugt. Zijn loop is eenigzins waggelende. Ontbreekt hem op het 
land de gelegenheid, zich aan het oog van eenen nakenden vijand te onttrekken, en vindt hij eene rivier, 
een raeir, moeras of zoetwaterplas in zijne nabijheid , dan rigt hij zijnen loop dadelijk derwaarts, stort 
zich in den vloed of de dras en verdwijnt. Minder gaarne werpt hij zich in zeewater, hetwelk alleen 
in den hoogsten nood zijne toevlugt schijnt te zijn. Hij zwemt en duikt zeer goed en, daar hij levens 
eenigzins kromstammige boomen met gelijk gemak beklimt, vereenigt hij alle kenmerken in zich van 
een waar amphibie, in de volste beteekenis van het w'oord. Somwijlen strekt hij zich vrij langs de 
takken uit en vlijt zich ter ruste, doch wordt hij onverhoeds door een mensch verrast, dan verlaat hij 
onmiddellijk zijne rustplaats en springt ter aarde. Gedurende den dag zoekt hij steeds naar voedsel, 
bestaande in allerlei insekten (vooral sprinkhanen, kevers enzv.) en derzelver larven, in schaaldieren, 
visschen, kikvorschen en andere hagedisaehtige amphibiën, vogelen en kleine zoogdieren, in het vleesch 
van krengen en andere overblijfsels van dierlijke zelfstandigheden. Op zekeren tijd schoten wij aan het 
zeestrand, ter westkust van Sumatra, eenen Monitor bivittatus van ruim zes voeten lengte, waarover 
zich eenige Maleijers uit de nabijheid zeer verheugd toonden, vermits dit dier hun reeds meer dan een 
dozijn hoenders had ontroofd en zij reeds dikwerf te vergeefs getracht hadden, het te dooden. Wij von- 
den de maag van dit voorwerp geheel gevuld met pas verteerde kleine visschen, voornamelijk van het 
geslacht Equula, die door de visschers bij duizendtallen op het zand worden uitgelegd om hen later 
gedroogd te verkoopen. De jagt op vogelen, hoenders, muizen enzv. wordt door den Monitor bivittatus 
uitgeoefend, door die dieren, op de wijze der katten, eerst te bekruipen en vervolgens plotseling te 
bespringen. De volwassene voorwerpen van den Biejawakh zijn meestal rijkelijk van vet voorzien, het- 
welk door de inlanders, gelijk dat der krokodillen, als een heilzaam geneesmiddel wordt beschouwd 
voor allerlei huidziekten, rheumatische aandoeningen enzv., tot welk einde zij de ziekelijke deelen 
daarmede inwrijven. — Geen der inlanders, welke Mohamedanen zijn, gebruiken het vleesch van deze 
hagedisachtige dieren tot voedsel j doch sommige heidensche volken, en bepaaldelijk de bewoners van 
de eilanden Nias en Batoe, bewesten Sumatra, mitsgaders sommige Dajakkers op Borneo en onder- 
scheidene Alfoeresche volksstammen in deMolukken, toonen zich in mindere of meerdere mate, groote 
liefhebbers van hetzelve. 
De Monitor bivittatus is, evenmin als eene der overige soorten van het geslacht, waartoe hij behoort, 
eigenlijk valsch of boos van aard. In gevangenschap zal hij dèn alleen naar iemand bijten, wanneer hij 
getergd en verontrust wordt. Komt men hem te nabij, dan opent hij wel den scherp getanden bek 
en keert zijnen grooten muil den mensch dreigend tegen, maar eenen aanval waagt hij zelden. Voor 
het overige speelt hij, gelijk men het noemt, onophoudelijk met zijne, als die der slangen, tweepuntige, 
lange tong, door haar in gedurige beweging ver buiten den mond uit te steken en weder in te trekken. 
II. MONITOR CHLOROSTIGMA. 
Varanus chlorostigma, Duméril en Bibron, III, p. 489. De kop van boven in Schlegel, Abbil- 
dungen. Tab. 22, fig. 6. — Deze soort heeft, over het geheel, uitwendig veel overeenkomst met 
