41 
Mon. Cepedii en Mon. nebulosus van het Indische vasteland; doch onderscheidt zich van den eersten 
door hare veel grootere kopschildjes, en van den tweeden door minder langwerpige en verder naar voren 
geplaatste neusgaten. Met Mon. bivittatus kan zij, wegens hare geheel verschillende kleurverdeeling, 
evenmin verwisseld worden, als met Mon. timoriensis, wiens kop met zeer kleine schildjes of schubben 
bekleed en w'iens staart minder te zamengedrukt is ; terwijl zij op nog grooteren afstand staat van Mon. 
prasinus en Mon. Dumerilii, die beide door hun maaksel en hunne kleurverdeeling, van alle overige 
dezer Indische diersoorten afwijken. 
De schildjes, met welke de kop van boven bekleed is, zijn, bij Mon. chlorostigma, naar evenredig- 
heid groot, maar, als gewoonlijk, zeer onregelmatig. De neusgaten zijn bijkans kringvormig en 
liggen ter zijde van den snuit, een weinig digter bij de punt dan bij de oogen. De staart is zijdelings te 
zamengedrukt, maar minder sterk dan bij Mon. bivittatus. De schubben van het ligchaam zijn zeer 
klein. De hoofdkleur der bovendeden is een meer of minder donker, in het roodachtig trekkend bruin, 
hetwelk door talrijke groene puntjes en grootere groene, oogvormige vlekken, welke laatste in dwarse 
reeksen geplaatst zijn, afgewisseld wordt. De kop is van boven onregelmatig groen-geel gevlekt. De 
onderdeden zijn groenachtig geel. Op den staart vormen de twee hoofdkleuren dwarsbanden, van 
welke de donkere, zoo als gewoonlijk plaats heeft, paarsgewijze verdeeld zijn. 
De grootste voorwerpen van deze soort, welke wij te zien hebben gekregen, hadden niet meer dan 
omstreeks drie voet lengte; doch indien men Valentyn gelooven mag, bereikt zij niet zelden vier tot vijf 
voet. Door de Fransche reizigers is zij op Nieuw-Ierland, alsmede aan de noordkust van Nieuw-Guinea 
en op eenige naburige eilanden, als Rawak en Waigiou, aangetroffen. Wij hebben haar op onzen togt 
langs de westzijde van Nieuw-Guinea niet ontmoet, doch wel op Amboina, waar onderscheidene voor- 
werpen ons ten buit vielen. Niet lang geleden, ontving het Rijks-Museum, door de zorg van D’’. For- 
sten, ook een individu van het eiland Gilolo. 
Wij hadden, gedurende ons kortstondig verblijf op Amboina, in het jaar 1828, geene gelegenheid, 
omtrent de levenswijze der onderhavige soort, eenige waarnemingen te verzamelen. Volgens de mede- 
deelingen van Valentyn (III, p. 280), die van aldaar voorkomende land- en waterlegoeanen spreekt, 
doch welke eersten, die kleiner van ligchaam zijn, vermoedelijk slechts als jongere der laatsten zullen 
moeten beschouwd worden (*), verschilt hare levenswijze schier niet van die van Monitor bivittatus, 
hetgeen gedeeltelijk reeds uit de twee, door hem opgegevene namen schijnt te blijken. De eerste — 
zegt Valentyn — beklimt vlug de boomen; de laatste leeft meer op den grond, en gaat, gejaagd w'or- 
dende, spoedig te water, houdende hij zich voornamelijk aan rivieren en binnenwaters op. Men vindt 
deze dieren — gaat die oude Schrijver voort — minder hoog in de bosschen, dan wel langs de rivier- 
kanten en niet verre van de woningen, vermits zij op hoenders en eenden gaarne jagt maken. Hun 
vleesch, gebraden of met groenten toebereid, houden de Amboinesche Christenen voor eene lekkernij. 
Ook van den Monitor bivittatus schijnen de jonge dieren, voor dat zij ten minste half volwassen zijn, veel 
zeldzamer het water te bezoeken, dan de ouden. 
Rf.ptilia. 
11 
