65 
gewisseld worden door zand- en zoutwoestijnen. In weerwil van de vele 
booge bergruggen valt er nooit genoeg regen, daar deze hoogten gebeel ont- 
bloot zijn van bosscben en planten en van kunstmatige besproeiing is bijna 
nergens sprake. De stroomen, die van de bergen afdalen, verliezen al spoe- 
dig bun kracbt en verdwijnen in verschrikkelijke wildernissen of zoutmeren. 
Een en ander beeft ten gevolge, dat bet klimaat in uitersten valt. Er zjjn 
streken, waar de bewoners somtijds van koude omkomen, anderen waar zij 
ten gevolge van de bovenmatige hitte sterven. Langs de Perzische Golf 
ligt een landstreek, waar een gloeiende hitte heerscht, langs de Kaspische 
zee treffen we een gebied aan, waar gedurende vijf maanden van het jaar 
het weder guur en koud is, 
Thomson, de secretaris der Britsche ambassade in Teheran, schrijft in 
1868 : »Een groot deel van de oppervlakte van Perzië, die 1680000 □ km. 
bedraagt, is een volkomen woestenij ; gemiddeld leven 3 personen op 1 □ km. 
Tabres heeft ongeveer 110000, Teheran 85000, Ispahan 60000 inwoners. 
Stelt men het aantal stadbewoners op 1000000, dat der verstrooide stam- 
men van Turken, Koerden en Arabieren op 1700000 en dat der overige 
inwoners eveneens op 1700000, dan komt men tot een totaal bevolking 
van 4400000 zielen. Mounsey daarentegen schat de bevolking op 5 a 6 
millioen. 1 In de laatste jaren zijn echter duizenden omgekomen, ten ge- 
volge van herhaalden hongersnood. 
Om een denkbeeld te geven van de maatschappelijke toestanden, beginnen 
we met de opmerking, dat de bevolking zeer arm is en toch jaarlijks aan 
belastingen ten minste ƒ22000000 moet opbrengen. Dit is echter, sedert 
langen tijd, niet meer voldoende om te voorzien in de behoeften van den 
staat, een koningrijk, welks beheerscher den titel voert van Schab, maar 
zich dikwijls ook DSchahinschali”, d. i. »koning der koningen” laat noe- 
men. Doch stokslagen, afpersingen van satrapen en meer dergelijke ge- 
bruikelijke dwangmiddelen zijn natuurlijk onmachtig om te halen, waar niets 
te halen valt. 
»Het land lijdt onder een slechte regeering, de regeering onder een slecht 
volk en het volk onder een ondankbaar land, een circulus vitiosus , waar 
geen uitkomen aan is. De schab is een groote nul en de troonopvolger 
een kleine. Perzië kan niet geholpen worden met eenige nieuwe unifor- 
men en een klein spoorwegbaantje en met grond mag men betwijfelen of 
het land een beteren toekomst te gemoet kan gaan, zoolang het door de 
Perzen bewoond wordt. Wanneer Europeesche couranten spreken van her- 
vormingen, die in Perzië zijn ingevoerd, dan bewijzen zij hiermede alleen 
hun volslagen onbekendheid met Perzische toestanden. Het plan van Reu- 
ter om Perzië door Europeanen te doen exploiteeren was niets meer dan 
een speculatie op Europeesch geld en men mag waarlijk den Schab wel 
dankbaar zijn, dat hij nog bijtijds het aan den baron gegeven woord brak. 
De maatschappelijke toestand van het land is door en door treurig. De 
zwaar gedrukte boerenstand is verarmd. Nijverheid ontbreekt geheel 
en al, tenzij men het weven van enkele tapijten en het vervaardigen van 
een weinig rozenolie als zoodanig wil beschouwen ; waar zich eenige wel- 
vaart vertoont, is de regering er onmiddelijk bij om die te onderdrukken. 
1 A journey lliroiigh the Caucasus and the interior of Persia. London. 1872. 80 
5 
