28 
ten volle toepasselijk zijn, zal geen betoog behoeven, wanneer we opmer- 
ken, dat de stad eer achter- dan vooruitgaat. Het belangrijkst is zij voor 
oudheidkundigen, wegens de nabijheid der bouwvallen van Ninive, die eerst 
in de latere tijden zoo ijvei’ig onderzocht geworden zijn. Naar het O. toe 
strekt zich een uitgebreide, bebouwde streek uit. Deze wordt aan de Noord- 
zijde begrensd door een steil kalkgebergte, aan de Zuidzijde door den Tigris, 
aan welks rechteroever de Mesopotamische steppe begint. Slechts op enkele 
punten wordt deze vlakte afgebroken door lage heuvelruggen, op welker 
toppen vele dorpen gelegen zijn. Nagenoeg overal steken de wit-gepleisterde, 
heilige graven tegen het groene grastapijt of de bosschen af. 
Daar waar de laagvlakte begint, treedt het Arabische element op. Tot 
dusverre heeft geen enkele nomaden-stam van Mesopotamië getracht de 
steppe te verlaten, om in de bergstreken van Koerdistan door te dringen. 
Eerst daar waar de laatste heuvelruggen verdwenen zijn, ontdekt men de 
zwarte, kegel vormige tenten der Arabieren. 
Echter wordt dat zuidelijk deel van Koerdistan niet alleen door steppen 
ingenomen. Wanneer men de laatste heuvels achter den rug heeft, betreedt 
men een goed bebouwd district, dat, op het eerste gezicht, het voorkomen 
heeft van een verbazend grooten tuin. In het O. door de blauwe Diala 
begrensd, strekt het zich, naar het W. toe, tot aan den Tigris uit. Deze 
vlakte, door talrijke kanalen doorsneden en waarin schoone palmbosschen 
een aangename afwisseling met het bouw- en weiland aanbieden, is de 
vlakte van Bagdad. 
Zoo uitlokkend echter als dit landschap er uitziet, wanneer men het van 
den top van een heuvel beschouwt, zoo weinig bevredigend is de reis daar 
doorhenen. Een gloeiende hitte brandt in de uitgedroogde kanalen en tel- 
kens struikelen de lastdieren over de verraderlijke gaten, die door riet of 
struikgewas aan het oog onttrokken zijn. De lucht is zwaar en drukkend. 
Dichte nevels trekken heen en weder, als de rustelooze golven van den oceaan 
en onttrekken telkens gedeelten dezer vlakte aan het oog. Slechts de top- 
pen der palmboomen verheden zich boven dezen nevel, die het licht der zon 
onderschept. 
De stad Bagdad zelf ligt aan den Tigris. Het voorkomen van de een- 
maal zoo schitterende Khalifen-stad is somber en drukkend. Men gaat door 
nauwe, kromme straten, voorbij smerige winkels en bouwvallige leemen 
huizen, die de sporen van de overstroomingen van den Tigris nog duidelijk 
vertoonen. Betreedt men de stad van de Noordzijde, dan is de aanblik iets 
beter. De reiziger, die zich bij een Perzische karavaan aangesloten heeft, 
komt door de poort van Scheik Omar. De boog is sedert lang inge- 
stort en met moeite klauteren de kameelen over de puinhoopen henen, 
die hun weeke hoeven niet weinig pijnigen. Ook verder op ziet men zich 
slechts door puinhoopen omringd en groote troepen wilde honden stuiven 
verschrikt uit elkander op het schrille geroep van de geleiders der karavaan. 
Talrijke vluchten van gieren en raven doen hun gekrijsch boven de stad 
hooren. 1 
Het deel van de stad, dat gelegen is op den oostelijken oever van den 
i. Schweiger-Lerchenfeld. S. 183—192. 
