27 
of geschiktheid bezit, om hier of elders eenige beschaving aan te brengen, 
Sedert tientallen van jaren, aan de grenzen bedreigd door de machtige no- 
madenstammen der Anezi, Schamara, Montesïk en Beni-Lam , moeten de 
goeverneurs er slechts op bedacht zijn hun gebied tegen de rooverhorden 
te verdedigen. Zoo is ook hier de geschiedenis der laatste jaren niets an- 
ders dan de geschiedenis van een onafgebroken oorlog, waaruit de vijanden 
der Turken herhaaldelijk als overwinnaars te voorschijn getreden zijn. Wa- 
ren de verschillende horden der Arabieren slechts eensgezind, dan zou voor- 
zeker de Porte een niet onbeduidenden kamp te voeren hebben, daar er 
onder hen zijn, die niet minder dan 10000 ii 20000 strijdbare ruiters te 
velde kunnen brengen. Ja wilden of konden zij hun veten slechts ver- 
geten, dan ware het aan den Chat-el-Arab gedaan met de regeering der 
Turken. 
Wanneer men een recht begrip wil hebben van datgene wat de Turken 
smacht” gelieven te noemen, dan moet men deze streken doorreizen. Hier 
is het volstrekt niets zeldzaams, dat beruchte steppenroovers als ambtena- 
ren in staatsdienst worden genomen, ten einde hen op zulk een wijze on- 
schadelijk te maken. In het Euphraatdal merkt men nagenoeg niets van 
de heerschappij der Turken. Wel ontmoet men hier en daar een klein 
blokhuis, waarin een onbeduidende bezetting zich maanden lang in volsla- 
gen werkeloosheid verveelt, maar overigens kan men beweren, dat de ge- 
heele zuidelijke grens van Aziatisch Turkije in handen zijner vijanden is. 
De meeste landkaarten trekken die grens tot diep in de Syrische woes- 
tijn ; daar evenwel oefent de Porte zelfs niet in naam gezag uit, maar 
wonen onafhankelijke nomadenstammen, die schatting eischen van de ka- 
ravanen. 
Ver naar het Z. komen de naakte tafellanden samen in den bergknoop 
van Dschauf , het begin van het Arabisch bergland, dat nog nimmer door 
een Europeaan betreden werd. 
»Geen enkele provincie van het Turksche rijk,” zegt Aloysius Sprenger, 
»is zoo diep gezonken als het oude Assyrië. In vergelijking hiermede ver- ' 
keeren het Balkan-schiereiland en Klein-Azië, ja zelfs Syrië en Djarbekr 
in een bloeienden toestand. De met palmen begroeide delta vanjden Chat- 
el-Arab overtreft zelfs die van den Nijl in vruchtbaarheid, terwijl de 
velden van het oude Assyrië voor die van Opper-Egypte niet behoeven 
onder te doen. Het gebied van den Tigris kan gemakkelijk 30000000 men- 
schen voeden. 
Daar waar de Tigris zich voor de laatste maal een doortocht baant door 
het gebergte, een punt, dat zoowel uit een staatkundig als uit een strate- 
gisch oogpunt allerbelangrijkst is, ligt de Turksche stad Mosoel, die aan 
de bekende kleedingstof voor vrouwen haren naam gegeven heeft. De 
stad telt hoogstens 30000 inwoners. Het bewoonde gedeelte strekt zich 
langs de ïivier uit, en dat ook hier de benamingen Darm, smerig enz.” 
