3 
Het eigenlijke hoogland van Midden-Azië neemt een aanvang in Mongo- 
lië, welks Zuidelijk deel grootendeels wordt ingenomen door de groote woe- 
stijn van Gobi of Schamo. In het O. wordt het van Mandschoerije ge- 
scheiden door het Chingan- gebergte. Deze deelen van Azië zijn het gron- 
digst onderzocht geworden door de Kussen en onder hen noemen we Palla- 
dius, Prschewalski, Matussowski, Sosnowski, om van vele anderen niet te 
spreken. 
De reizen van Prschewalski brengen ons tot aan den Hoang-ho, den Noor- 
delijksten van de beide reuzenstroomen, die het eigenlijke China begrenzen. 
De Hoang-ho loopt uit in de golf van Fetscheli, een onderdeel van de Gele 
zee, onder welken laatsten naam men dat deel der Oost-Chineesche zee 
te verstaan heeft, dat tusschen China en Korea besloten ligt. In laatstge- 
noemde zee ontlast zich de Yang-tsi-Kiang , die even als de straks ge- 
noemde rivier , op het centraal bergland van Azië ontspringt en met een 
tal van bochten, van het W. naar het O. loopt. 
Dat bergland beslaat het geheele gebied tusschen de Zuidelijke grens van 
den Gobi en de schiereilanden Voor- en Achter-Indië. Van het N. naar het 
Z., kan men zich Azië voorstellen als een opeenvolging van plateaux. De 
Siberische laagvlakte stijgt langzamerhand tot de bergvlakten van Mongolië, 
die het woeste gebied van het Lob-noor omvatten en zich, onder den naam 
van Oost-Turkestan , uitstrekken tot aan den voet der groote bergmassa’s, 
die zich verheffen tusschen de Westelijke laagvlakten en de Oostelijke pla- 
teaux. Langs den Zuidelijken rand van Oost-Turkestan, strekt zich de 
machtige, besneeuwde Kuen-luen uit, waarvan het Sun-Schan- of Ran- 
schan-gebergte de Oostelijke voortzetting schijnt te zijn. 
Ten Z. van die keten stijgt de hoogste en grootste bergvlakte der aarde, 
het plateau van Thibet omhoog. Dat bergvlak vindt alleen in de Zuid- 
Amerikaansche Puna’s zijn gelijke in hoogte, doch in uitgestrektheid over- 
treft het dezen ver. Het binnenste van die koude, Thibethaansche hoog- 
vlakte is nog door geen Europeaan bezocht en we mogen ons gelukkig re- 
kenen, door de berichten van eenige Oost-Indische reizigers, althans een 
vluchtigen blik te kunnen slaan op den toestand van dit meest geïsoleerde 
land der aarde. Naar het O. gaat Thibet over in Zuidelijk China, dat niet 
veel meer bekend is en waar de Yunnan den overgang vormt tot de berg- 
groep van Achter-Indië. In het Zuiden eindelijk wordt Thibet van het dal 
van den Ganges gescheiden door den ijs- en sneeuwmuur van den Hi- 
malaya. 
Geheel anders ziet het er in West-Azië uit. Daar waar het Sajanisch gebergte 
de grens vormt tusschen het gebied van den Czaar en het aan China on- 
derhoorige Mongolië, vinden we den rijk vertakten Altai, waarop de Obi 
zijn bronnen heeft. Zijn uitloopers strekken zich uit tot in de steppen van 
West-Siberië, die zich ombuigen om den voet van de vele bergrugjes, die 
in meerdere of mindere mate evenwijdig loopen, in een richting van West 
naar Oost. Dit zijn, van het N. naar het Z., de volgende ketenen : de 
Tarbagatai, de Ala-Tau, de Tian-Schan , de Alaï, met het plateau van 
Pamir en eindelijk de Kuen-luen en Karakoram , die verbonden is zoo- 
wel met den Himalaya als met de Hinduh-Kuh. 
De Siberische steppe strekt zich naar het W. uit tot aan den Oostelij- 
