83 
den. Doch de eigenlijke beheerschers van het woestijngebied tusschen de Amoë 
en de Kaspische Zee zijn de roofzuchtige Turkmenen of Turko mannen , 
naar wien dan ook deze woestijn vernoemd is. 
Yan de vroegste tijden af schijnen de Turkomannen roofzuchtige nomaden 
te zijn geweest, die door geenerlei band vereenigd werden. Zij zijn verdeeld in 
»khalks” of stammen ; deze weder in »tajfe” of horden , die weder een 
aantal onderafdeelingen — »tire” — omvatten. De Hongaarsche reiziger 
Herman Vambéry , die deze streken bezocht , noemt als de meest belang- 
rijke : de Tschandors , Erszari’s , Alieli's, Kar a’s , Salors , Sariks , Tekes, 
Uomuten en Goklen. De laatste horde , grootendeels onderworpen aan 
den Schah van Perzië, is minder ruw en minder oorlogzuchtig dan een der 
overigen. Hun totaal aantal schat hij op hoogstens 1000000 , zeker bui- 
tengewoon weinig, wanneer men in het oog houdt welk een verbazend groot 
grondgebied zij bezet houden. 
Een eigenaardig verschijnsel is het, dat deze Turkomannen volstrekt geen 
opperhoofden hebben ; zij kennen geen gehoorzaamheid of tucht. Toch be- 
staat er geen anarchie en vergrijpen tegen recht of zedeleer komen on- 
der hen minder dikwijls voor dan onder andere Mohamedaansche volken 
van Azië. De godsdienst heeft onder deze stammen slechts weinig invloed ; 
alles wordt door de »deb” beheerscht, wat ongeveer gelijk staat met den 
»adat” in Indië. 
De verschillende stammen staan in den regel zeer vijandig tegenover 
elkander. Yoor de Perzen hebben zij in het minst geen vrees, doch met 
groot ontzag zien zij tegen de Eussen op. Zij zijn zeer trouw aan hunne 
horde en zelfs jonge kinderen weten precies te zeggen tot welke tajfe en 
tire zij behooren en verheffen zich met bekoorlijken trots op de macht en 
grootheid hunner horde. 
De Turkoman onderscheidt zich van alle overige bewoners van Midden- 
Azië door zijn stoutmoedigen, doorborenden blik. Zijn voornaamste en meest 
geliefkoosde bezigheden zijn strooptochten en een uitnoodiging om daar- 
aan deel te nemen vindt overal open ooren. Het besluit tot zulk een 
tocht wordt streng geheim gehouden. Heeft de gekozen aanvoerder den 
zegen van den Mollah ontvangen, dan springt ieder in den zadel en 
rent naar de plaats van bijeenkomst. De aanval heeft óf te middernacht 
óf tegen zonsopgang plaats. Meestal is het op Perzische karavanen ge- 
munt ; die wêerstand bieden worden nêergesabeld en de overigen in sla- 
vernjj weggevoerd. 
Sedert het grootste gedeelte van Turkestan gedwongen is het Russisch 
gezag te erkennen, heeft de slavenhandel opgehouden. Doch daar dit volk 
geen ander middel van bestaan dan menschenroof kende, wordt het bepaald 
door ondergang bedreigd, en zeker zou hun nagedachtenis niet beweend 
worden. 
Gaat hij niet op een rooftocht uit, dan leidt de Turkoman een lui en 
ongebonden leven. In het avonduur luistert hij naar vertellingen en 
gezangen van ))Bakhschis een soort van troubadours , die hun woorden 
begeleiden met de dutara of tweesnarige guitaar. Hun zangen zijn meestal 
afkomstig van hun nationalen dichter Machdumkuli , die voor ruim tachtig 
jaren stierf. 
