90 
toont zich in de lucht , geen kever of worm kruipt op den bodem ; men 
ziet slechts sporen van vergankelijkheid : uitgebleekte beenderen van 
menschen en dieren, die te midden van dit tooneel van verschrikking den 
laatsten ademtocht uitbliezen. Geen enkel stroompje brengt hier leven aan 
en zelfs in den slaap houdt de reiziger zijn waterkruik vast omklemd. 
Doch al wordt men ook niet door dorst gekweld, dan nog loopen men- 
schen en kameelen voortdurend gevaar , door hitte om te komen of in het 
zand te verstikken, h Maar vooral vreeselijk wordt de toestand, wanneer 
de tebbab begint te waaien. Dit is een Perzische benaming , die koorts- 
wind beteekent. Steekt deze op, dan leggen zich de kameelen onder luid 
gebrul neder, strekken de lange nekken uit en trachten de koppen in het 
zand te verbergen. De reizigers hurken achter hun lastdieren neder , de 
wind giert met dof geraas over hen heen en bedekt ze weldra met een laag 
zand, waarvan de eerste korrels als vuur op de huid branden. 
Het vlakke land zet zich voort tot voorbij Samarkand. Deze overoude 
handelsstad, die tegenwoordig 20000 inwoners telt, onderscheidt zich, vol- 
gens de berichten van Vambéry en Radloff, door niets van de overige ste- 
den van Midden- Azië. Ook hier vindt men denzelfden krans van tuinen , 
de zelfde nauwe stegen, grootendeels met leemhutten omzoomd, en dezelfde 
doodsche stilte in de straten, die niet in de onmiddelijke nabijheid van de 
markt liggen. Daarentegen heeft de stad een buitengewoon schoone lig- 
ging in het Zerasschandal , dat van het dal aan den Syr-Derja gescheiden 
is door een hooggebergte , de Karatsche-Tau , met passen van 4500 — 
4900 M. Ook laatstgenoemde stroom, die meer dan 2000 km. lang is, ont- 
springt op het gebergte van Hoog- Azië, en wel op den Thian-Sian. In zijn 
bovenloop draagt hij den naam van Narijm. Dit gedeelte der rivier be- 
sproeit de Russische provincie Ferghana , welke het voormalige khanaat 
van Khokhand omvat. 
Dit voormalig khanaat vormt een langwerpig keteldal , dat alleen aan de 
Westzijde, naar de Syr Derja, open is en gevormd wordt door de terras- 
vormig afloopende hellingen van het Thian-Sian-gebergte. 
De Syr, die het Ferghana-dal doorstroomt en bijna overal door steppen 
wordt omgeven, neemt een menigte onstuimige bergstroompjes op, doch 
ontvangt hierdoor slechts een zeer geringen toevoer van water , daar het 
meeste water wordt afgevoerd om landerijen te besproeien. Aan die rijke 
besproeiing dankt het land zijn schoone oogsten van tarwe , rijst , katoen, 
vlas , tabak, enz. Ook deze streken zijn rijk aan uitmuntende vruchtboo- 
men ; ook hier tiert de moerbezie en stelt de bevolking tot een belangrijke 
zijdewkming in staat. 
De bevolking van Ferghana is deels van Eranischen, deels van Turkschen 
oorsprong. Toen de Turksche stammen dit gebied veroverden , vonden zij 
daar, als bewoners der steden, Tadschiks en Sarten en nog heden ten dage 
vormen laatstgenoemde stammen , te zamen met de Turksche Uzbeken, dat 
deel der bevolking, dat vaste woonplaatsen bezit. Zij hebben zich bij voor- 
keur nedergezet in het vruchtbare gebied ten Z. van de Syr-Derja en heb- 
ben dat land, volgens v. Kuhn, tot hoogen bloei gebracht. 
1 . H. Vambéry. Travels in Central-Asia. London. 1864. 80 . S. 158. 
