92 
sommige plaatsen tot groote heuvels opgewaaid. Intusschen ontbreekt de 
plantengroei niet overal. Veelal toch is de zandbodem bedekt met dik struik- 
gewas, ter hoogte van 3 — 4 M. Ook komt hier een enkele grassoort voor, 
die den paarden tot voedsel strekt. Ja, langs de randen der woestijn treft 
men zelfs uitmuntende weiden aan , die door de nomaden in beslag ge- 
nomen zijn. Deze woestijnrand draagt den algemeenen naam van Ak~ 
Kamisch. 
Daar, waar de Syr langs de woestijn stroomt , krijgen zijn oevers een 
geheel ander aanzien ; zij zijn kaal en onvruchtbaar. Alleen door een 
dunne strook struikgewas wordt de stroom van de woestijn geschei- 
den. Verder op heeft zij , haar laag gelegen bedding verlatende , den 
omtrek onder water gezet , ondoorwaadbare kreken vormende, die zich 
vaak honderden mijlen ver uitstrekken. Alleen daar, waar de oevers zoo 
hoog zijn , dat de stroom alleen bij een zeer hoogen waterstand zijn oever- 
gebied overstroomen kan , drijft de Kirgies eenigen landbouw, en men 
zegt, dat op den door de rivier afgezetten alluvialen bodem zeer voordeelige 
oogsten gewonnen worden. Zeker is het , dat die streken, die onder water 
gestaan hebben, weelderige grasvelden vormen , weshalve dan ook de 
Kirgiezen aldaar hun winterkwartieren opslaan. Midden tusschen die gra- 
zige weiden verheffen zich zandheuvels van 10 tot 12 M. hoogte. Veelal 
zijn deze heuvels begroeid met tamarisken en dergelijke planten , die een 
hoogte bereiken van 2 tot 3 M. Ook de vele eilanden , die in de rivier 
liggen, zijn gewoonlijk bezet met dicht struikgewas en vormen de geliefkoosde 
verblijfplaatsen voor tijgers ; sommige dezer eilanden zijn meer dan 5 km. 
lang. De breedte der rivier wisselt af tusschen 280 en 750 M., de diepte 
tusschen 5% en 11 M., terwijl het water een gemiddelde snelheid heeft 
van 4V 2 — 6 km. in het uur. Het water is troebel en heeft een gele kleur, 
de smaak echter is aangenaam en eenigermate zoetig en het schijnt zeer ge- 
zond te zijn. De benedenloop der rivier is in den laatsten tijd, vooral ook 
met het oog op kanalisatie-plannen , nauwkeuriger onderzocht. Zij ver- 
deelt zich daar in een groot aantal vertakkingen, die groote eilanden om- 
sluiten. Overigens verlegt de rivier, op vele punten, herhaaldelijk haar bed- 
ding. In weerwil van de vele bochten en ondiepten — op sommige pun- 
ten staat slechts een meter water — wordt deze stroom toch door stoom- 
schepen bevaren. 
Al het land om deze rivier henen vertoont het karakter van een voor- 
maligen zeebodem. De zoutrijke grond is echter in de lagere deelen, dank 
zij de kunstmatige en vaak kunstige besproeiing, voor landbouw geschikt ; 
’s zomers valt er volstrekt geen regen en waar de bodem geen besproeiing 
heeft, wordt hij een zandwoestijn, waarop slechts enkele distelplanten een 
armelijk bestaan voortslepen. 
In de moerassen aan het mondingsgebied komen zwermen van muggen 
en sprinkhanen voor en dolen een aantal wilde zwijnen rond. 
Met twee takken loopt de Syr-Derja in het Aral-meer uit. De Russen 
noemen dit meer, waarin een menigte eilanden liggen, een zee. En inder- 
daad verdient het dien naam, met het oog op zijn omvang. De opper- 
vlakte toch bedraagt niet minder dan 70000 □ km. De waterspiegel ligt 
48 M. boven die van de Zwarte, 74 M. boven die van de Kaspische Zee. 
