122 
Het eerste kleedingstuk der vrouw is de sftanno”, een soort van schort, 
dat twee meters breed is en dat boven de heupen wordt vastgemaakt. 
Het is veelal van zijde en bont of rood van kleur. Na zich hiermede 
omgord te hebben, trekt zij, naar gelang van het jaargetijde of de gele- 
genheid, twee of meer, soms vijf of zes »kiijemons” over elkander aan. 
Dit zijn een soort van rokken, die tot op de voeten afhangen. De onder- 
ste zijn helder wit, de bovenste gekleurd of donker, ’s Winters zijn de 
laatste gevoerd. Over al die kiijemons slingert zij de sobi”, een gordel, 
die omstreeks 3 M. lang en 0,3 M. breed is. Zonderling en vrij omslach- 
tig is het, dat de vrouwen haar zuigelingen in een soort van zak op den 
rug meedragen. Zelfs midden onder haar werk ontdoen zij zich niet van 
dat vrachtje. 
Wat den mannen aangaat, loopt bijna l / 3 deel daarvan in Adamskostuum, 
behoudens een weinig breeden gordel. Daarentegen zijn zij gewoonlijk ge- 
tatoueerd en vooral is dit het geval onder den stand der visschers, der 
koelies en der bettos, d. z. paardenknechten en voerlui. Het is opmerkelijk, 
dat meestal slechts de helft van het lichaam getatoueerd is. De aange- 
brachte figuren stellen in den regel menschen voor op ] / 3 of 1 / i van de 
natuurlijke grootte. 
De kleeding der gekleedde mannen komt geheel en al met die van de 
vrouwen overeen. De patriciërs, vorsten, daimo’s enz. dragen zijden klee- 
deren ; vroeger hadden zij ten teeken van hun waardigheid twee zwaar- 
den op zij. Zij waren tot voor korten tijd de eenigen, die paard mochten 
rijden en hun hoofdhaar laten groeien. Bij de lagere standen, was 
het verplichtend zich den schedel grootendeels kaal te laten scheeren, 
wat vooral bij jongens een allergrappigst effect maakt. Thans echter is 
ook dit gebruik afgeschaft. Toch heerscht op dat punt de grootst mo- 
gelijke verscheidenheid en sommige standen hebben hun eigenaardige ma- 
nier van zich het haar op te maken. Nog altijd is het intusschen de ge- 
woonte, althans bij den minderen man, zich het hoofd grootendeels kaal 
te scheeren, behoudens een korten staart, op de kruin, die gewoonlijk naar 
voren wordt gehaald en waarvan dan het uiteinde, door het een of an- 
der plak middel op het voorste gedeelte van den hoofdschedel vast wordt 
gehecht. 
Beenkleederen zijn in Japan niet in gebruik. Alleen de soldaten, de 
reizigers, de waterdragers, enz. hebben ze. 
De huizen hebben in den regel slechts één verdieping en zijn bijna ge- 
heel van bamboes opgetrokken. Evenals in Zwitserland steken de daken 
ver over de muren henen om het regenwater weg te laten loopen. Meu- 
belen moet men in zulk een huis niet zoeken. Men vindt er tafels, noch 
stoelen en zelfs bedden zijn onbekende weelde-artikelen. Dit geldt zoowel 
voor den geringsten daglooner als voor den Mikado, en alleen de meer of 
min kostbare tapijten duiden den rang van den bezitter aan. Van die ta- 
pijten wordt heel veel werk gemaakt. Van daar dan ook, dat de Euro- 
peanen in Japan altijd de slechtste slaapkamers krijgen, omdat velen hun- 
ner lomp genoeg zijn de zachte en vaak kostbare tapijten te betreden, 
zonder zich van hun schoeisel te ontdoen, waardoor zij den hotelhouders 
vaak meer schade dan voordeel aanbrengen. De slaapplaats van een 
