140 
De keizer is tegelijkertijd hoofd der regeering en hoofd der kerk. De 
staatsgodsdienst — de leer van Kong-fu-tse — erkent geen priesters en 
geen openbare godsdienstoefeningen. Alleen hebben, bij gelegenheid van 
het nieuwe jaar, eenige symbolische plechtigheden plaats, waarbij de keizer 
en de vice-koningen voorgaan. Verder schrijft de godsdienst niets anders 
voor dan het bestudeeren van en het nadenken over de zedekundige lessen van 
Kong-fu-tse en Lao-tse. De overige godsdiensten, die in China bloeien, de 
Boeddhistische en die der Brahmanen, worden door de regeering begunstigd, 
omdat zij dezen als zeer geschikt beschouwt voorde mindere standen, doch 
de hoogere standen zien er met minachting op neder. In de zuidelijke 
deelen van het rijk leven zoowel Mahomedanen als Christenen, ja de laatsten 
vindt men door het geheele land verspreid. 
De toestand van het onderwijs is in veel opzichten tamelijk bevredigend. 
Aan de oprichting en het onderhoud van scholen wordt heel wat ten koste 
gelegd. Men ontmoet dan ook zelden een Chinees, die zijn eigen dialekt 
niet behoorlijk lezen en schrijven kan. De mandarijnentaai is alleen bij de 
geleerden in gebruik en somtijds besteden zij hun geheele leven om deze 
te leer en. 
Jaarlijks worden in de provinciale hoofdsteden examens gehouden , ter 
verkrijging van een der twee laagste graden van geleerdheid. Voor de beide 
hoogste graden wordt alleen te Peking examen afgenomen. Om den eersten 
graad te verkrijgen , moet men niet minder dan 100000 letterteekens ken- 
nen, terwijl voor het verkrijgen van lagere graden de kennis van een geringer , 
doch altijd nog respectabel getal teekens vereischt wordt. Slechts weinigen 
bereiken den eersten graad op zulk een jeugdigen leeftijd, dat zij nog tijd 
overhouden, om zich op natuurkundige wetenschappen toe te leggen. Zij 
bepalen zich derhalve tot het van buiten leeren van enkele regels en toe- 
passingen op dat gebied. 
Elke graad geeft het recht een knoop van eigenaardigen vorm op den hoed 
te dragen en de openbare ambten en betrekkingen worden naar de mate 
van geleerdheid aan de bezitters van een der vier graden verleend. 
Het hoogste gezag wordt — na den keizer — uitgeoefend door een 
hoogen raad van vier leden, twee Tartaren en twee Chineezen. Aan de 
zittingen van dien raad wordt ook deelgenomen door twee leden van het 
»Kaulin” of het groote collegium. Deze leden hebben er voor te waken , 
dat door genoemden raad geene besluiten genomen worden , die in strijd 
zijn met de wetten, welke in de heilige boeken van Kong-fu-tse vervat zijn. 
Zoowel de leden van dien raad als de hun toegevoegde ambtenaren voeren 
den titel van »Ta-hyo-si” en zij staan tevens aan het hoofd der verschil- 
lende ministeries. Deze zijn zes in getal : het ministerie der staatsamb- 
tenaren , dat toezicht heeft op de staatsbedieningen en de administratie ; het 
ministerie van financiën ; het ministerie van gebruiken en ceremoniën , 
dat er voor te waken heeft, dat de wetten, zeden en gebruiken niet uit 
het oog verloren worden ; het ministerie van oorlog ; het ministerie van 
openbare werken en het hoog militair gerechtshof. 
Boven deze ministers staat — in naam althans — de vergadering der 
openbare censoren. Deze bestaat uit 40—50 leden en twee presidenten, een 
Chinees en een Tartaar. Sedert overoude tijden heeft elk lid van dien 
