141 
raad het recht den keizer onmiddellijk opmerkzaam te maken op alles , 
wat er verkeerd is in den staat. Een dier censoren woont geregeld de 
zittingen van den ministerraad hij, de overigen bereizen de verschillende 
provinciën van het keizerrijk en oefenen toezicht uit op het bestuur der 
stadhouders. 
Hoe groot de inkomsten en uitgaven van het rijk zijn is niet bekend. 
Alleen dit weten we , dat het inkomend recht vrij wat meer geld in de 
schatkist brengt dan het uitgaand recht. 
De strijdkrachten van het Chineesche rijk zijn samengesteld uit twee won 
elkaar gescheiden legers. Het eene bestaat uit Tartaarsche troepen , ter- 
wijl de Chineezen en andere stammen bij het andere leger zijn ingedeeld. 
Het Tartaarsche leger vormt de hoofdmacht, waarop de Tartaarsche dynastie 
steunt. Het is onder acht vaandels verdeeld en houdt de groote steden 
en de versterkte plaatsen bezet. Ofschoon het den soldaten niet aan dap- 
perheid ontbreekt, is toch de innerlijke kracht van dat leger zeer luttel , 
tengevolge van gebrekkige wapening en gemis aan oefeningen. In den 
laatsten tijd is het veel vooruit gegaan ; Engelsche officieren zijn als in- 
structeurs a angesteld en hebben, vooral in de artillerie, groote verbeteringen 
aangebracht. 
Het tweede leger bestaat uit 600000 man. Deze soldaten zijn door het 
gansche rijk verdeeld, leven in hunne huizen, voorzien door arbeid in 
hun onderhoud en worden slechts van tijd tot tijd, in bizondere gevallen, 
naar de hoofdstad hunner provincie opgeroepen, om onder hun bevelhebbers 
samen te komen. 
In alle richtingen is China doorsneden door zoogenaamde «Keizerlijke 
wegen”. Dezen gevoegd bij de uitmuntende verbindingen te water, bevaar- 
bare rivieren en kanalen, maken China rijker aan verkeermiddelen dan 
eenig ander land. Jammer slechts, dat dit zoo zou kunnen zijn ! Maar 
zoowel het onderhoud van straatwegen als dat van kanalen wordt op een 
schandelijke wijze verzuimd, waardoor velen voor het tegenwoordige totaal 
onbruikbaar zijn. En wat den aanleg van spoorwegen aangaat, daarvoor 
bieden de dichtst bevolkte streken een uitmuntende gelegenheid aan. Toch 
is er in dat opzicht nog slechts zeer weinig gedaan. 
China lijdt bepaald aan overbevolking en daaruit moeten ook de moei- 
lijkheden worden verklaard, die de bevolking ondervindt om zich te voeden 
Want het Chineesche volk, even arbeidzaam als tuk op gewin, verzuimt 
niet om door landbouw en industrie alle voorhanden zijnde produkten des 
lands en der zee zich toe te eigenen en dienstbaar te maken. Dat des- 
niettegenstaande hongersnooden het land herhaaldelijk teisteren, moet worden 
toegeschreven aan de telkens wederkeerende overstroomingen en dientenge- 
volge slechte oogsten, maar vooral aan de binnenlandsche oorlogen , die 
niet alleen tusschen provincie en provincie, maar soms zelfs tusschen 
dorp en dorp gevoerd worden. 
Een niet minder zware geessel dan hongersnood, is het allerellendigst 
bestuur, waaronder het rijk in den laatsten tijd gebukt gaat. Onder de 
hoogere staatsambtenaren heeft de demoralisatie haar toppunt bereikt. Alle 
mogelijke betrekkingen worden met de grootste schaamteloosheid verkocht 
en dit regeeringsstelsel, waarbij het alleen op persoonlijke verdienste en 
