220 
mate ongezond. Dysenterie en typtmskoortsen zijn dan ook aan de orde 
van den dag. De cholera is hier een inheemsche ziekte, maar richt be- 
trekkelijk weinig verwoestingen aan. 
Kambodja en Neder- Cochin-China maakten vroeger een deel uit van het 
keizerrijk Anam, dat tegenwoordig het oostelijk deel beslaat van het schier- 
eiland Achter-Indië. Men kan dit rijk verdeelen in drie deelen : Tong- 
King of Dang-gnoi, eigenlijk Cochin-China of Dang-Kong en Tsiampa of 
Charnpa. Daar moet nog aan toegevoegd worden het gebied der Moi’s 
en der aan Anam onderworpen Laos-stammen. Het binnenland is nog maar 
zeer ten deele bekend. Het totaal-aantal der bevolking kan geschat worden 
op 9000000 zielen. 
Eigenlijk Anam of Dang-Kong is een strook lands, van 16 tot 32 km. 
breed. Het strekt zich uit van ongeveer 12° N.B., waar het aan Tsiampa 
grenst, tot aan de zuidelijke grens van Tong-King. Aan de westzijde wordt 
het afgesloten door dorre, kale bergen, bijna zonder eenigen plantengroei. 
Vijftien mijlen van zee af, wordt het land een volkomen woestenij. Achter 
die woestijn ligt een hoog bergland, dat nog onbekend is. 
De hoofdstad is Huë, aan de zee gelegen. Het aantal inwoners wordt 
verschillend opgegeven tusschen 50000 en 100000. De stad is door 
Fransche ingenieurs versterkt en bezit uitmuntende magazijnen en tuighuizen, 
De stadsmuren zijn 20 M. hoog, de grachten 30 M. breed. Door dit alles 
gaat Huë door voor de sterkste plaats van Azië. Jaarlijks worden kier 
oorlogschepen gebouwd , gedeeltelijk naar Europeesch model , gedeeltelijk 
volgens een gemengde Europeesck-Aziatische bouworde. De koning bewoont 
een groot, versterkt paleis. 
Het gebied der Mois strekt zich uit tusschen Kambodja en Anam, tus- 
schen 10° 46' en 16° N. B. De Anameezen verstaan onder dit woord de 
talrijke bergstammen , welke in zeden en taal onderling zeer uiteenloopen 
en die door de Siameezen worden samengevat onder den algemeenen naam 
van Klia's. 
Het gebied der aan den keizer van Anam onderworpen Laos ligt ten 
N. van Kambodja. Het land beslaat een breedte van 32 tot 40 km. In 
het zuidelijk en westelijk deel liggen vele steden ; het oostelijk deel 
daarentegen is woest en dor. Twee bergketenen doorloopen de vlakte 
in het noorden. Volgens alle berichten verkeert het land in een zeer 
bloeienden toestand en wordt bewoond door een welvarend volk, dat door 
zijn stamhoofden op aartsvaderlijke wijze geregeerd wordt. Zij bebouwen 
den grond en hebben zijde- en goud- fabrieken. 1 
Tong-King is in het N. zeer bergachtig en heeft hetzelfde karakter als 
de naburige Chineesche provinciën. Het oostelijk deel daarentegen is vlak 
en gaat, naar de zee toe, in een alluviale vlakte over. De meeste rivieren 
van Tong-King stroomen in meridiaan-richting. De grootste is de Hong- 
1. Güulalf. Journal of the R. geogr. Soc. 1849. 
