245 
aanmerkelijk verbeterd. De groote postweg, die langs de noordkust loopt, 
strekt zich uit van de Soenda-straat tot aan straat Bali en hierop loopen 
tal van wegen uit. De rivieren worden veelal op vlotten of in booten 
gepasseerd, daar de zware overstroomingen, waaraan velen daarvan her- 
haaldelijk blootstaan, den aanleg van bruggen bemoeielijken. Het spoor- 
wegnet is nog pas in zijn opkomst, maar zal zeker in de eerstvolgende 
jaren van veel meer beteekenis worden. 
Aan de westzijde wordt Java door de Soenda-straat gescheiden van 
Sumatra. Ook dit eiland heeft een langwerpigen vorm, is echter meer 
massief en strekt zich uit in een richting van N.W. naar Z,0. 
Thans staat het geheele eiland onder het Nederlandsche gezag. Echter 
hebben de Nederlanders zich nagenoeg alleen op de kusten gevestigd en 
in het binnenland is nog een gebied, tweemaal zoo groot als het moeder- 
land, terra incognata en door Batta-stammen bewoond. 
Dit eiland is over het algemeen zeer zwak bevolkt, want terwijl Java, 
met zijn ruim 180000000 inwoners, Saksen en België in dichtheid van 
bevolking evenaart, heeft Sumatra, op een driemaal zoo groote oppervlakte, 
hoogstens 35000000 inwoners. Tengevolge van deze geringe bevolking 
kan dit eiland niet behoorlijk geëxploiteerd worden. Rijke steenkolen- 
beddingen — vooral moeten als zoodanig vermeld worden de Ombiliën- 
velden — blijven onontgonnen, wegens het gemis van middelen van ver- 
voer. Daarentegen leveren de wouden van het binnenland kostbare hout- 
soorten, gom en harts, kamfer, benzoë, caoutchouc en getah-pertjah. Ook 
de rotting en het bamboesriet, de bouwmaterialen voor de woningen der 
inlanders, komen in die bosschen veel voor. Zeer beroemd is ook de 
peper, die Sumatra levert en die vooral in het noordelijk deel van het 
eiland gevonden wordt. 
Eene afzonderlijke beschouwing verdient het Sultanaat van Atjeh, dat 
zoo groot is als Beieren en het noordelijk deel van het eiland beslaat, zoo- 
dat het aan drie zijden door de zee bespoeld wordt. Op de noordkust 
ligt de hoofdstad Atjeh, een Aziatisch Venetië, daar alle huizen op palen 
staan, die ingeheid zijn in den bodem eener rivier, die tusschen hare moe- 
rassige oevers haar water traag over den vlakken bodem voortstuwt. 
De bewoners zijn Maleiers, en wel naar het schijnt van den oudsten 
stam. Althans zij hebben de oorspronkelijke Maleische taal reiner dan eenig 
ander volk bewaard. Terwijl men eldei’s onder de Maleiers dikwijls ^eer 
knappe figuren en flink gevormde gezichten aantreft, zijn de Atjehneezen, 
evenals de ten Z. van, hen wonende Batta’s, welke in Indië de eenige ka- 
nibalen zijn, uitermate leelijke menschen. 
