247 
wel wat op een peer, die met het dunne einde naar het N. gericht is. 
Het is een massieve massa, die weinig of geen insnijdingen vertoont. 
Het binnenland van Borneo is nog slechts weinig bezocht, ’t Best zijn 
eenige kuststreken bekend, waar de Europeanen zich hebben gevestigd. 
Het eiland is bergachtig. Van uit het centraal bergland loopen vijf 
ketenen naar de kusten en tusschen deze ketenen strekken zich breede 
alluviale vlakten uit. Oorspronkelijk had dus Borneo een soortgelij- 
ken vorm als Celebes en Halmaheira. De kusten van het eiland zijn 
vlak, veelal moerassig, daar zij van de zijde van den oceaan aan hevige 
overstroomingen zijn blootgesteld. Het behoeft nauwelijks vermelding, dat 
in die streken, waar men aldus de beide machtigste factoren voor een 
weelderigen plantengroei — warmte en vochtigheid — vereenigd vindt, 
dichte oorspronkelijke wouden worden aangetroffen 
Ofschoon Borneo, door zijn ligging, natuurlijk tot de tropische lan- 
den behoort, heeft het echter een buitengemeen gezond klimaat. Daarbij 
heeft dit eiland, ten gevolge van zijn horizontalen vorm, dit voor boven 
andere eilanden van den Archipel, dat het zeer belangrijke stroomen bezit. 
De bodem bevat een verbazenden rijkdom van mineralen, vooral veel goud 
en diamanten, en van de nuttige metalen : ijzer, koper, antimonium, tin en 
zink. Ten slotte vindt men er ook uitmuntend goede steenkolen. 
Nog rijker is de plantenwereld. Moerassen en zandgronden, rotsen en 
bergen, alles is bedekt met den weelderigsten plantengroei. Er zijn niet 
minder dan zestig verschillende soorten van hoornen, die meubel- en tim- 
merhout leveren en ook olie, getah-pertjah, palmsuiker, palmolie, benzoë, 
sago, kamfer en kostbare hartssoorten en balsem leveren de bosschen in 
grooten overvloed. 
Het behoeft nauwelijks vermelding, dat daar, waar het plantenrijk zooveel 
rijkdom aanbiedt, ook de dierenwereld op een verbazend groote verschei- 
denheid wijst. Tijgers, panters, buffels, wilde zwijnen, talrijke herten- 
soorten, vledermuizen, eekhoorns, otters, enz. vindt men er in groote hoe- 
veelheden. Volgens sommigen zouden de olifanten, die aan de bebouwde 
velden zoo ontzachlijk veel schade toebrengen, geheel en al uitgeroeid zijn. 
Anderen daarentegen beweren, dat ze nog voorkomen in het noordelijk 
gedeelte. Sommige dieren zijn meer bepaald aan dit eiland eigen, zooals de 
orang-oetang , de baardotter ( potamophilus barbatus ), vele soorten van 
stekelvarkens, een bijzondere soort van krokodil en een aantal prachtige 
vogelsoorten . 
De wateren van het eiland en de zeeën, die de kusten bespoelen, we- 
melen van visschen , en visscherij is dan ook een van de vooimaamste 
middelen van bestaan van de Dajakkers. 
