2 66 
op te geven. Derhalve moet men zich, zoowel ten opzichte van den vlakte- 
inhoud als van het aantal bewoners, met schatting tevreden stellen. De 
oppervlakte dan kan men stellen op 6662000 □ km., terwijl het aantal 
bewoners volgens Eohlfs ongeveer 6500000 zielen bedraagt. 
Marokko of Moghreb-el-Aksa, d. i. »het land in het verre Westen”, 
zooals de inboorlingen het noemen, vormt een Mahomedaanscben staat en 
zeker is er geen vorst, wiens macht meer onbeperkt is dan die van den 
sultan van dit rijk. De inwendige inrichting van den staat is slechts 
weinig bekend en schijnt niet zeer belangwekkend te zijn. Het rijk is 
verdeeld in districten, waaronder er velen zijn, die nooit door den sultan 
bezocht worden. Immers, in tijd van vrede, komt de Sultan nooit ten N. 
van den Seboe-stroom. De drie residentiesteden Fez , Marokko en Mekinet, 
en de stad Saleh-Rabat , die de eer heeft, dat de sultan haar doortrekt, 
op zijn tochten van Fez naar Marokko, liggen dan ook allen ten Z. van 
genoemde rivier. 
Volgens de berichten van Edmondo de Amicis, die de laatste Europeaan 
was, welke de stad bezocht, heeft Fez, een stad met 100000 inwoners, een 
zeer schoone ligging. Zij strekt zich wigvormig uit tusschen twee heuvelen, 
die gekroond zijn met de overblijfselen van voormalige vestingwerken en 
achter die heuvelrijen teekent zich een machtige bergketen tegen den 
horizont af. De Paarlrivier, die midden door de stad stroomt, verdeelt 
haar in twee gedeelten, het oude Fez aan den rechter- en de nieuwe stad 
aan den linkeroever van de rivier. Om de stad henen verheft zich een wal, 
die wel is waar vervallen, maar toch nog van machtige torens voorzien is. 
Van de hooge bergruggen , waarvan we hierboven melding maakten , 
overziet men de geheele stad, die met haar talloos vele witte huizen, haar 
platte daken, haar gouden koepels, haar torens en sierlijke minarets, waar- 
tusschen reusachtige palmen en andere boomen hun krachtige slanke stam- 
men opheffen, een overweldigend schoonen indruk maakt. Van hier ook ont- 
dekt men den omvang van den ouden metropolis, waarvan het tegenwoor- 
dige Fez eigenlijk maar een overblijfsel is. Eondom de stad zijn de hoogten 
met puinhoopen bedekt, kolossale steenklompen, overblijfselen van tempels, 
bogen van voormalige waterleidingen, graven, vestingwerken en dergelijke 
ruïnen. 
De laagste der beide heuvelruggen, die op wier helling de stad ge- 
bouwd is, is gekroond met duizendtallen van heerlijk schoone aloë’s, waar- 
onder velen meer dan manshoogte bereiken. 
Het inwendige van Fez, dat eenmaal den naam droeg van het Mekka 
van het westen, is volgens de Amicis volstrekt niet in overeenstemming 
met zijn uitwendig voorkomen. Rechts en links hooge, naakte muren, als 
de muren van een vesting, hooge huizen zonder vensters, zeer ongelijke 
op- en afgaande straten , meestal vol puin en vuilnis. Daarbij komt 
nog dat die straten telkens worden afgebroken door overdekte gaanderijen, 
