275 
de kust te paard, onverschillig op welk punt. Dagen achtereen rijdt meli 
door steppen en toch bevindt men zich in het teil , in het voor kuituur 
geschikte gebied. De Egyptische zandvlakte kent men in Algerië niet. De 
bodem bestaat bijna overal uit harde, met zand doortrokken kiezel. Alleen 
de Arabische nomade weet de plaatsen te vinden, die voor veeteelt of 
landbouw geschikt zijn , maar de Europeaan moet hier omkomen of althans 
het leven van een banneling leiden. Wel zijn er enkele streken, die den 
arbeid van den landman loonen, maar toch haalt zijn moeite niet bij al 
zijn opofferingen , terwijl hij bovendien door tolgaarders en woekeraars 
om strijd wordt afgezet. Bovendien moet de Europeesche landverhuizer 
zijn hut bouwen te midden van een Arabischen Duar en is dus door 
dieven omringd, zoodat hij zijn bezittingen als een bulhond bewaken 
moet, wanneer het hem eindelijk gelukt is den dorren bodem door het graven 
van Artesische putten vruchtbaar te maken. En dan nog verkeert hij 
onder een bevolking, die geheel andere levensbehoeften heeft dan hij. De 
Arabier wil zonnehitte ; het is als had de hemel hem bestemd om altijd zijn 
hoofd in zonneschijn te baden.” 
Doch ook deze medaille heeft haar keerzijde. Overal in Algerië vormen 
zich industrieele en landbouwvereenigingen. Sommigen dier maatschappijen 
houden zich bezig met het aanplanten van halfa, waarvan de Engelschen 
zich bedienen om papier te vervaardigen en leggen spoorwegen aan om 
dit gewas uit de hooge bergvlakten, waarop het groeit, naar de kust te 
brengen. 
De halfa is een in het wild groeiende grassoort ( machrochïoa tenacis- 
cima). Alleen op de zuidelijke berggroepen in het departement Oran zou 
ze groeien op eene uitgestrektheid van 4000000 hectaren. Deze heeft men 
dus slechts in te zamelen. Anderen weder houden zich bezig met het ver- 
zamelen van dwergpalmen, die op sommige plaatsen even dicht groeien als 
hier het gras. Door een zeer eenvoudige bewerking trekt men daaruit een 
soort van plantenhaar, dat naar Parijs gezonden wordt. Weder anderen 
kweeken een prachtigen, blauwen gomboom aan ( eucalyptus globulus), een 
boom, die binnen een tiental jaren een verbazenden omvang bereikt, of de 
kurkeik, of den rozenlaurier, die heerlijk reukwater levert. Verder is de 
rijkdom aan hout onuitputtelijk en die aan mineralen niet minder en zeker 
zal de exploitatie der mijnen groote kapitalen naar Algerië trekken. 
Wat de Fransehen gedurende de laatste jaren in Algerië hebben tot 
stand gebracht, is in hooge mate opmerkelijk en een wederlegging van de 
bewering, dat zij niet zouden kunnen koloniseeren. Toen zij dit land in 
bezit namen, was het in hooge mate moerassig en had een zeer verander- 
lijk klimaat ; warme winden voerden groote massa’s zand mede om gevolgd 
te worden door dichte nevelen en op verschroeiende hitte volgde verstij- 
vende koude. Zij waren gedwongen al hun levensbehoeften en alle hulp- 
middelen, die zij behoefden, uit het moederland te ontbieden en zaten niet 
weinig verlegen om vleesch en brood. Ook drinkwater was maar spaar- 
zaam voorhanden. Op de vlakten lagen een menigte moerassige meren 
verspreid, aan welker oevers zeegras groeide en welker uitdampingen hevige 
koortsen veroorzaakten. Op de bergen hadden zij bij afwisseling te kam- 
pen met den scirocco, die, dikke wolken stof met zich voerend, een ver* 
