278 
gaarne nopen wilden om vaste woonplaatsen te kiezen, besloten huizen te 
bouwen voor de stamhoofden. Zij rekenden daarbij op de neiging der Be- 
douinen om alles van hun hoofden na te doen. Toen nu een genie-officier 
voor een sheik een huis gebouwd had en dezen vroeg , wat hij er wel van 
zei, antwoordde hij : »ik ben er heel en al verrukt over. De Franschen 
zijn toch schrandere menschen, want sedert mijn huis voltooid is, heb ik 
geen enkel schaap meer verloren. Eiken avond jaag ik ze er in, sluit de 
deuren flink dicht en den volgenden morgen ontbreekt er geen enkele.” 
»En waar blijft gij dan?” vroeg de verbaasde officier. »Ik ?” antwoordde 
de sheik met zekeren hoogmoed, »maar gij begrijpt toch wel, dat een man 
als ik slechts onder een tent van kemelhaar kan wonen.” 
Deze nomadische Bedouinen zijn het, die vooral belemmerend werken op 
den vooruitgang van Algerië en er is geen ander middel, om hen te ver- 
drijven, dan ze terug te dringen in de woestijn, waar zij eigenlijk te huis 
behooren. De tot dusver gevolgde staatkunde, die er naar streefde de Ara- 
bieren door zachtheid te winnen, heeft geenerlei resultaten opgeleverd. De 
nomade is eenmaal geen beschaafd mensch, althans niet in den zin, waarin 
wij dit opvatten en kan nooit een lid der samenleving zijn. Zijn geheele 
wezen leidt er veeleer heen om deze te verstoren. 
Iets anders is het met den Berber, of zooals hij in Algerië genoemd 
wordt, den Kabijl. Deze volksstam, dezelfde die in Marokko het hoofd- 
element der bevolking is , vormde van den beginne af de lastigste vij- 
anden en verwekt nog voortdurend een aantal bloedige opstanden. En 
toch, ofschoon sedert langen tijd onder den invloed van Arabieren en aan 
den Islam gehecht, hebben zij eenige voor de beschaving zeer goede eigen- 
schappen. De Kabijl bewoont uitsluitend de hoogere bergstreken, van 
waaruit hij op zijn beurt den Arabischen indringer verdringt. Intusschen 
heeft hij een vaste woonplaats en is hartstochtelijk gehecht aan zijn geboor- 
tegrond, dien hij met de meest mogelijke zorg bebouwt; hij teelt koren en 
aardappelen, ooft en wijn. Ook hebben de Kabijlen een zekere politieke en 
sociale organisatie, die op een zeer demokratischen grondslag rust. Zij huldigen 
het individueel eigendomsrecht, in tegenstelling met de Bedouinen, die al- 
leen gemeenschappelijk bezit kennen. Ja, zelfs hun naam wijst op maat- 
schappelijk leven, daar deze ontstaan is uit K’bila. dat »vereeniging” be- 
teekent. Over het algemeen zijn de Kabijlen uitstekende krijgslieden en de 
natuurlijke vijanden der Arabieren. 1 In Algerië tellen zij niet meer dan 
500000 zielen. Intusschen is het boven allen twijfel verheven, dat juist 
aan hen in geheel het noorden van Afrika de toekomst behoort. Derhalve 
ligt het op den weg der Europeanen dit tot dusver veronachtzaamde Ber- 
ber-element te winnen en het weder in de heerschappij over de vlakte te 
herstellen. 
1. Henri Aucapilaine, Les Kabyles et la colonisation de l’Algerie. Paris et Algier. 18G4. 80. 
P. 7-32. 
