285 
Wat de grondgesteldheid aangaat, bestaan al die hoogvlakten uit klei, 
die veelal steenhard geworden is. Gewoonlijk is de kleur van den bodem, 
ten gevolge van een sterk ijzeroxyde- gehalte, rood. De vlakten, die op de 
randen van de Sahara gelegen zijn en die nog eenige zwakke sporen van 
plantengroei dragen, noemt men y>Sahel.” 
Tegenover die hoogvlakten staan laagvlakten en inzinkingen. Men noemt 
ze in het algemeen »/io/ra” of y>djof”. Eene inzinking, die beneden den 
spiegel van den oceaan ligt, heeft men aangewezen ten zuiden van het 
zoogenaamde Lybische woestijnplateau. Eene andere belangrijke inzinking 
is het gebied van den Schott-el- Mel-Rhir. Wellicht stond deze eenmaal , 
door middel van den Schott Rharms en den SchoU-el-Kebir , met den 
kleinen Syrtus in verbinding. Hoogstwaarschijnlijk is ook het gebied van 
»el Dschoef” eene inzinking, die beneden den zeespiegel daalt. Yele stre- 
ken echter, die door de bewoners van de Sahara als »hofraV’ worden be- 
schouwd, zijn alleen inzinkingen, in vergelijking van het omliggende land. 
In de woestijnen spelen de oasen een allerbelangrijkste rol. Dezen kun- 
nen alleen daar ontstaan, waar grondgesteldheid en besproeiing daartoe 
samenwerken. Intusschen zien wij frissche planten ontkiemen, overal waar 
slechts water is, zelfs al is dit min of meer brak. Barth heeft aangetoond, 
dat zelfs de schijnbaar geheel onvruchtbare streken plantengroei toelaten, 
zoodra ze maar besproeiing hebben. 
De wijze waarop en de omstandigheden waaronder een oase ontstaat, zijn 
zeer verschillend. Vandaar dan ook, dat men verschillende soorten van oasen 
heeft. Vooreerst kan men de oasen, die uit de natuur ontstaan zijn, on- 
derscheiden in die, welke een zichtbare en die, welke eene onderaardsche 
besproeiing hebben. Tot de eersten behooren b. v. de oase van den Wadi 
Draa, die door de genoemde rivier besproeid wordt en het noordelijk deel 
der oase van Tafilet, dat zijn ontstaan als oase te danken heeft aan de 
Sis. Tot de tweede soort, die besproeid worden door onderaardsche bron- 
nen, behooren het zuidelijk deel van Tafilet, de noordelijke oasengroep van 
Toeat en een aantal andere , langs den zuidelijken voet van den Atlas. 
Verder heeft men oasen, die besproeid worden door bronnen, die als fon- 
teinen opspringen. Daaronder noemen we de oase Rhadames en die van 
Jwpiter-Aïnmon. Nog weder andere oasen ontstaan, omdat zich daar een 
onderaardsche, stilstaande watermassa bevindt, die slechts door een 0,3 — 0,6 
M. dikke aard- of humuslaag van de oppervlakte gescheiden is, zooals dat 
b. v. het geval is met de oase Kauar en vele oasen van Fezzan . 
Een tweede hoofdrubriek vormen die oasen, die als het wars kunst- 
matig in het aanzijn geroepen zijn. Dat is b. v. het geval met sommige 
oasen van Eezzan en Soef, waar de aardlaag, die zich boven de bron be- 
vindt, zoo dik is, dat men het water kunstmatig naar boven heeft moeten 
brengen, terwijl men in andere oasen water heeft gebracht door waterlei- 
