‘288 
In hooge mate eigenaardig zijn de elektrische verschijnselen, die steeds 
met de zuid-oosten- en zuidenwinden gepaard gaan. De lucht toch is dan 
in zoo hooge mate met elektriciteit beladen, dat men uit wollen of zijden 
stoffen vonken te voorschijn kan doen komen, die ’s nachts zichtbaar 
zijn. Maar ofschoon men langs de randen van de Sahara herhaaldelijk 
weerlicht waarneemt, komen onweders toch slechts zelden voor. 
Bij volkomen windstilte is de lucht buitengemeen doorschijnend, zoodat 
men op een afstand geplaatste voorwerpen veel gemakkelijker en duide- 
lijker waarneemt dan elders. Doch volmaakte windstilte komt slechts zel- 
den voor. Vandaar dan ook dat een volkomen heldere lucht ook hier tot 
de uitzonderingen behoort. Meestal heeft de hemel een vuil blauwe kleur 
of is beneveld. Zeer dikwijls neemt men kringen om de maan waar, som- 
tijds zelfs elke nacht. 
Zoodra de zon eenige uren geschenen heeft, kan men het fata-morgana 
waarnemen. Het schijnt echter, dat die luchtspiegelingen aan bepaalde 
plaatsen eigen zijn. Het is een dwaling, dat men ze alleen in de vlakte 
waar zou nemen. Overigens spreken sommige reizigers van kasteelen, la- 
chende tuinen, bloemen, paarden en ruiters. Zeker moet men, om al die 
verschijnselen te zien, een tamelijk levendige verbeeldingskracht meebrengen. 
Rolhfs althans heeft nooit iets dergelijks waargenomen. Evenals bij ons op 
warme dagen, geraakt de dampkringslucht in een trillende beweging. Deze, 
te zamen met de straalbreking, doen die luchtverschijnselen ontstaan, die 
het voorkomen hebben van een verwijderd meer. 
Ofschoon in sommige streken der woestijn een hitte heerscht, zooals die 
nergens elders op aarde waargenomen wordt, kan men toch over het alge- 
meen zeggen, dat het klimaat van de Sahara gezond is. De dikwijls vol- 
komen droogte van de lucht schijnt op de gezondheid geen nadeeligen invloed 
uit te oefenen. Vooral op de longen schijnt die droogte gunstig te werken 
en zelfs vinden teringlijders in de Sahara somtijds baat tegen hun kwaal. 
Daar zal een tijd komen, dat de Sahara verdwenen zal zijn. Van het 
zuiden uit breiden zich de planten meer en meer uit. Daardoor zal de 
bodem een dikke laag humus krijgen, met bosschen bedekt worden en de 
regelmatige neerslag zal tot in de noordelijkste deelen der tegenwoordige 
woestijn zijn gezegende werking doen gevoelen. Al gaan er ook nog dui- 
zendtallen van jaren over henen, daar zal een tijd komen, dat de groote 
woestijn, geen woestijn, maar kultuurland geworden zal zijn. 1 Ten sterk- 
ste zou dit bevorderd worden, zoo het plan van kapitein Rondaire tot uit- 
voering kwam, om namelijk het water van de Middellandsche zee te lei- 
den in den Schott-el- Mel-Rhir , in het Algerijnsche departement Constantine, 
ten Z. van het Aures -gebergte en op die wijze weder een deel der 
Sahara aan de zee over te geven. 
1. G Rohüs. Ausland. 1872. do. 45, 46 en 47. 
