294 
woners, die een stam op zich zelve vormen en negers. De laatsten weten 
zeer goed, dat zij volgens de Fransche wetten vrij zijn, maar geen hunner 
verlangt zijn vrijheid te bezitten. 
Onder de reizigers in het Algerijnsche gedeelte der Sahara en in het 
land der Toearegs, moet de Franschman Henri Duveyrier in de eerste 
plaats genoemd worden. Hij bezocht Toegoert , de hoofdplaats van den 
Wadi-Rhir , die ten Z. van Biskra ligt en in de Sahara een grooten naam 
heeft. De stad is omgeven door een ronden muur en telt 3000 inwoners. 
Yan Biskra vertrok hij , in Juni 1859 , over El-Gerara , naar de oase 
Ghardaja. De gelijknamige hoofdplaats ligt boven op een heuvel en is 
door sterke muren omgeven. In de nabijheid vond Duveyrier een menigte 
jujubeboomen en krachtige therebintes, ook zag hij een kudde struisvogels. 
Ghardaja ligt in den Wadi Mzab, een inzinking in het uitgestrekte plateau, 
dat een dagreis ten N. van de stad begint en zich, naar het Z. toe, ver 
voorbij Metlili uitstrekt. De bewoners van deze streek, die zich onder den 
naam van Rent Mzab tot een eed-genootschap hebben vereenigd, hebben 
veel strenger beginselen dan de overige Mahomedanen , welke laatsten hen 
als een soort van ketters beschouwen. Tot op de aankomst der Fran- 
schen heerschte veelal twist en tweedracht onder deze bevolking. 
De Beni-Mzab heeft een bepaalden afkeer van den logen. Hij is — en 
hierin maakt hij een gunstige uitzondering op de groote meerderheid zijner 
buren — uiterst zindelijk. De straten en de terrassen der huizen in 
Gardhaja zien er rein en proper uit. De vrouwen leven in strenge af- 
zondering. Geleerden en geestelijken, die den naam dragen van Tolba’s , 
vormen als het ware een wereld op zich zelven en leven op algemeene 
kosten. 
Yan Gardhaja uit sloeg Duveyrier een zuid-westelijke richting in en 
was de eerste Europeaan, die de oase El-Golea , na een reis van zes da- 
gen bereikte. El-Golea, ook El-Menia genoemd, heeft ongeveer 1200 
inwoners en bestaat uit twee steden. De een is gebouwd op den top van 
een rots en omgeven door tamelijk hooge muren, de tweede ligt aan den 
voet van deze rots. Om deze stad henen liggen eenige aanplantingen van 
dadelboomen, zonder eenige orde of regelmaat. De huizen zijn uit leem 
opgetrokken en met palmtakken gedekt, terwijl het inwendige twee of drie 
vertrekken en een open plaats bevat. Terrassen hebben de huizen niet. 
Ten Z.W. van El-Golea, reeds in de groote Sahara, ligt de oasen-ar- 
chipel van Toeat , wat in de taal der Berbers »oase’’ beteekent. Hij be- 
staat uit vijf groepen oasen, van welke Tidikelt de meest zuidelijk ge- 
legen is. De hoofdplaats daarvan is ln-Salah. Het is het middelpunt 
van den handel dezer oasen met Centraal-Afrika, Algerië, Tunis en Tri- 
polis en ligt nagenoeg op gelijken afstand van Timboektoe, Mogador, Tanger, 
Algiers en Tripolis. 
Toeat vormt een onafhankelijke confederatie ; het strekt zich van het 
