296 
Ten Z. van het tot dusver beschreven gebied, wonen de eigenlijke 
Toearegs of Imorscharh, nomaden van Berber-oorsprong, wier gebied zich 
uitstrekt van Toeat tot voorbij Timboektoe. Naar het noorden toe hebben 
zij zich neergezet tot aan de oasen van Zuid-Algerië en vandaar loopt de 
grens van hun gebied naar Ghadames. In de nabijheid van Moerzoek ko- 
men zij nog menigvuldig voor. Sommigen hunner stammen zijn zeer 
talrijk en machtig, maar hun macht wordt door bloedige veeten verzwakt 
en de eene stam spreekt over den anderen slechts met de diepste minachting. 
De Toearegs zijn kloek gebouwd en goed geproportionneerd ; zij vormen 
ontegenzeggelijk het schoonste menschenras van Afrika. Hun kleeding is 
tamelijk voldoende ; de westelijke stammen dragen een engsluitend, de 
overigen een zeer wijd kleed en ook de beenkleederen zijn in het westelijk 
deel eng en kort, in het oostelijk deel lang en wijd. Die kleederen zijn 
in den regel van katoen vervaardigd en donker blauw gekleurd. Een op- 
merkelijk kleedingstuk is de »litham,” een lap linnen, die tweemaal om 
het gelaat gewonden wordt, zoodat de oogen, de mond en de kin verborgen 
zijn en alleen het middelste gedeelte van het gelaat, met den neus vrij 
blijft. Deze doek wordt van achteren met een grooten knoop bevestigd. 
Het kort afgesneden of in een knoop saamgebonden haar blijft onbedekt 
en somtijds komt de baard van onder den bovengenoemden doek te voor- 
schijn. Het doel dier doeken is natuurlijk om mond en oogen tegen het 
woestijnzand te beschermen. Alleen de langs de grenzen der woestijn wo- 
nende stammen dragen sandalen. 
De oostelijke stammen hebben een lederen gordel om het lijf, waaraan 
een zakje hangt, waarin zij allerlei benoodigdheden met zich voeren, in de 
eerste plaats een pijp en tabak ; de westelijk wonende stammen dragen 
een dergelijk zakje om den hals. 
De vrije mannen zijn gewapend met een lang, recht zwaard, een dolk, 
een 2 M. lange speer en somtijds ook met een geweer. 
De Toearegs spreken een dialekt van de Berbertaal en dit zou bij de 
verschillende stammen onderling slechts weinig afwijken. Zij belijden den 
Islam, waarvan zij trouwens bitter weinig weten. Bij alle stammen treft 
men een buitengemeen sterk bijgeloof aan; armen en beenen, hals en borst 
zijn behangen met een aantal amuletten en zakjes, waarin zij spreuken 
uit den koran met zich voeren. Hun grootste ondeugd is een overdreven 
liefde voor opschik en voor vrouwen. De meesten der stammen zijn in 
hooge mate krijgszuchtig ; vandaar, dat zij in den regel onderling in oorlog 
gewikkeld en alom gevreesd en gehaat zijn. Echter zijn zij niet wreed 
en hun slaven worden met menschelijkheid behandeld. De vrouwen gaan 
ongesluierd en nemen altijd deel aan het openbare leven. Bij sommige 
stammen is veelwijverij gebruikelijk. 
Het uitgestrekte gebied der Toearegs is in het noordelijk deel, zooals 
we reeds zeiden, door Duveyrier bereisd. Het zuidelijk deel is inzonder- 
heid door Barth bekend gemaakt. De laatste doorreisde op zijn tocht 
van Moerzoek, over Rhat of Ghat, naar Bornoe, het geheele gebied van 
het N, naar het Z. Ten Z. van Ghat, dat weder ten Z. van de Hamada 
