297 
ligt, die de woestijn in het Z.W. en hier en daar in het N. begrenzen, 
verheft zich een hoogland , waarvan de hoogte afwisselt tusschen 13 00 en 
1600 M. Set is het plateau van Asghar , dat meer naar het noorden 
in het alpenland van Dschebel-Ahaggar overgaat. 
Ten Z. van het plateau van Asghar verheft zich een nieuwe hoogvlakte, 
die van Air of Asben , waarop de graniet- en bazaltmassa’s van het Asben- 
gebergte, met den 1800 M. hoógen Tengik of Timge en het Baghsen-ge- 
bergte oprijzen. Deze streek vormt een ruw, rotsig land met talrijke in- 
zinkingen, die door het van de omliggende hoogten afstroomend water be- 
sproeid en vruchtbaar gemaakt worden. Het geheele gebied van Aïr of 
Asben helt van het O. naar het W. en dientengevolge zijn de westelijke 
dalen de vruchtbaarste. Het schoonste dier dalen is de Wadi-Tiggeda , 
ten N. van den majestueuzen bergtop Dogene, die zich tot een hoogte 
van 1600 M. verheft. In deze vallei is niet alleen de boomgroei bui- 
tengemeen weelderig en treft men schoone acacia-bosschen aan, maar ook 
vindt men er heerlijke weidevelden, waarop talrijke kudden runderen en 
kameelen hun voedsel vinden. Ook het zuidelijk deel van het dal van 
Tintellust heeft een zoo weelderigen plantengroei, dat men zich daarvan 
nauwelijks een denkbeeld maken kan. Eigenlijk vormt geheel Asben een 
doolhof van dalen, die van elkaar gescheiden zijn door rotsige hoogvlakten, 
waarop zich weder berggroepen verhelfen van 600 tot 1000 M. hoogte. 
In het Z. verheft de grond zich op nieuw tot een 600 M. hooge vlakte, 
bestaande uit zand, waarop enkele acacia’s en andere planten groeien. Dit 
gebied, dat als het ware de overgang vormt tusschen de woestijn en de 
vruchtbare streken, is de geliefkoosde verblijfplaats van giraffen en antilopen. 1 
Het oostelijk deel der Sahara wordt, zooals we reeds zeiden, hoofdza- 
kelijk door Tibbo’s bewoond. Men betreedt dit gebied in den regel van 
uit Tripolis en dit was dan ook het uitgangspunt van de meeste reizigers, 
die door de woestijn henen naar het Tsad-meer trokken. De weg loopt 
over Moerzoek en van uit Tripolis voeren twee wegen daarhenen. De 
kortste loopt meer westelijk over den Dschebel Ghurian , de Wadi-Um - 
el-Gheïl en het westelijk deel van den Dschebel-es-Soda, terwijl de tweede, 
die veel langer is, zich aanmerkelijk naar het O. ombuigt. De eerste 
volgden Barth, Overweg en Rohlfs ; de tweede Lyon, Denham en Clap- 
perton, Vogel en Duveyrier. Ook Dr. Gustav Nachtigal die in de laatste 
jaren zijn onderzoekingen in dit gebied bewerkstelligde, volgde den laatst- 
genoemden weg, omdat deze de eigenlijke karavanen weg is en hier en daar 
rustplaatsen met bronnen aanbiedt, zooals Beni-UUd , Boendschem en 
S okna. 
Den 18 den Februari 1869 vertrok Dr. Nachtigal, die in dit gebied onze 
voornaamste gids zal zijn, van Tripolis en bereikte na een reis van 36 
i. v. Klöden. Handbuch der geogr. S. 434. 
