327 
dezen naatn is, dat het angstgeschrei van den eenzamen reiziger, die hier 
in handen van roovers valt, door niemand gehoord wordt. 
Timboektoe zelf, met zijn regelmatige straten en flinke huizen van de 
rijke kooplieden uit Gbadames, maakt een grootsehen indruk. De stad 
heeft den vorm van een driehoek en verheft zich slechts weinig boven den 
spiegel van den Niger. Haar vaste bevolking bedraagt ongeveer 13000 
zielen, maar in de maanden November, December en Januari bedraagt het 
aantal kooplieden, dat zich aldaar tijdelijk bevindt, soms wel 10000. Tim- 
boektoe dankt zijn bloei alleen aan den handel. Met uitzondering van 
eenige veldgewassen produceeren de inwoners zelven niets. Alle overige 
levensbehoeften moeten van elders worden aangevoerd. Het eenige nijv er- 
heidsartikel der stad zijn schoone lederwaren en dezen worden vervaardigd 
door vrouwen van Toearegs. 
Drie belangrijke handelswegen kruisen elkander in deze stad. De eene 
is die langs den Niger, ten minste langs den bovenloop dier rivier, want 
beneden Timboektoe houdt de Niger op een handelsweg te zijn. Langs dien 
weg ontvangt de stad derhalve artikelen uit het zuid-westen. De beide 
andere zijn karavaanwegen door de woestijn. Een daarvan loopt van Ma- 
rokko uit, de andere van Ghadames en verbindt dus Timboektoe met 
Afrika’s Noordkust. Het voornaamste handelsartikel is goud ; daarop volgt 
zout, dat in Soedan niet gewonnen wordt. Verder worden ingevoerd kola- 
noten, de vrucht der sterculia acuminata en st. macrocarpa. Deze noten 
vergoeden den inboorlingen het gemis van koffie. Intusschen wordt ook 
het laatste gewas in vele deelen van Soedan gekweekt. Van uit Europa 
worden geen andere stoffen aangevoerd dan katoen uit Manchester, rood 
lijnwaad en thee, welk laatste artikel vooral bij de Arabische bevolking zeer 
gewild is. 
MIDDEN-SOEDAN. 
Tusschen de Fellata-staten in het westen en Egyptisch Soedan in het 
oosten, strekken zich de negerrijken Bornoe , Baghirmi en Wadaï uit. Het 
eerstgenoemde, dat ten westen door Sokoto begrensd wordt, is eigenlijk bet 
gebied van het Tsad-meer, het grootste meer van Midden-Afrika, dat wij 
eerst in de laatste jaren wat nauwkeuriger hebben leeren kennen uit de 
onderzoekingen van Rohlfs en Nachtigal. Het is een schoon en vruchtbaar 
land, rijkelijk getooid met alle versierselen der tropische wereld, maar ook 
door alle plagen van die zone bezocht, De bewoners zijn Kannrïs, die 
