338 
melden we alleen, dat deze grootste der Afrikaansche rivieren uit het 
Ukerewe-meer stroomt, dat evenals het ten W. daarvan gelegen Mwutan- 
of Luta-Nzige-meer , door den evenaar wordt doorsneden. Onder hetNijl- 
gebied verstaan we dus het land, dat zich aan weerszijden van dien stroom 
uitstrekt, tusschen den equator en de Middellandsche Zee, d. i. over een 
afstand van 30 breedtegraden. Bijna het geheele oosteljjke deel van Noord- 
Afrika moet daaronder gerekend worden, daar dit al zijn water naar den 
Nijl afvoert. 
Om een algemeen beeld van deze rivier te geven, zullen we niet aan 
de bron, maar aan de monding beginnen, om van daar af haar loop naar 
boven toe te volgen. Dit komt ook grootendeels overeen met den histori- 
schen gang van de ontsluiering der geheimenissen van dezen stroom, die in 
weerwil van vele bochten en wendingen toch tamelijk nauwkeurig van het 
zuiden naar het noorden loopt. Daar waar de stroom zich in een aantal 
armen splitst, ofschoon hij toch bijna al zijn water door twee dier armen, 
die van Damiette en Rosette in zee afvoert, vormt hij den beroemden , 
buitensporig vruchtbaren Nijldelta. Deze delta is, zooals trouwens van 
zelve spreekt, een vlak kustland, dat vrij snel wegzinkt. Wel is waar 
strekt hij zich steeds verder in de Middellandsche Zee uit, doch ten 
gevolge van het aanhoudend dalen hebben zich een aantal lagunen ge- 
vormd, die juist aan dit gebied zulk een hybridisch karakter geven. De 
meesten echter drogen langzamerhand uit ; alleen het Menzaleh-meer, dat 
met elk jaar in omvang toeneemt, maakt daarop een uitzondering. 1 
Dat gebied is Beneden- Egypte, de eigenlijke kern van een staat, die 
sedert hij zijn grenzen in alle richtingen heeft uitgezet, zoo niet tot de 
machtigste, dan toch tot de grootste staten van Afrika behoort. Want bijna 
het geheele Nijlgebied behoort tot Egypte en Egyptische voorposten staan 
op de oevers van het Mwutan-meer. 
In waarheid echter omvat Egypte alleen het smalle Nijldal en slechts in 
het noorden is het voor bebouwing geschikte land wat breeder. Hier lig- 
gen ook de gewichtigste steden : Alexandrië, de prachtige handelstad 
aan de Middellandsche Zee en Kaïro, de hoofd- en residentiestad van 
het rijk. Hier bloeit , op den eerwaardigen bodem der Pharao’s en 
der piramiden, die half-Europeesche , half- Oostersche beschaving. Hier 
breidt zich een spoorwegnet uit, dat de meest belangrijke plaatsen met 
elkaar in verbinding brengt en een zijtak naar het zuiden uitzendt tot aan 
de stad Stoet. Hier verheft zich de fiere moskee naast het bevallige opera- 
gebouw en ziet men den burnoe van den trotschen Arabier naast de 
frak van den buigzamen Erank. Hier eindelijk krijgt de onervaren vreem- 
deling den indruk alsof een der Europeesche hoofdsteden alleen wat meer 
naar het zuiden verlegd was, tot hij door een wat langduriger verblijf 
ontdekt, dat dit alles niets is dan schijn, een vernis, waar achter zich nog 
altijd de oude barbaarschheid van het oosten verbergt. En verwijdert hij 
zich een weinig van den zetel dier pseudo-beschaving, dan bevindt hij zich 
eensklaps te midden van de woestenij, die zich zoowel ter rechter- als ter 
linkerzijde van de rivier uitstrekt. In het westen is het de gevreesde 
Lybische woestijn, die zich langs den geheelen linker Hijloever uitstrekt, 
1, Peschel. Neue Probleme. S. 108 eu 135. 
