399 
Van uit het dorp Rwakasango bereikte Cameron in drie dagen tijds 
Kumbri, aan de Lualaba, langs welke hij in een boot naar de marktplaats 
Nyangwe voer , Livingstone’s meest westelijk punt op zijn derde reis. Hier 
heeft de Lualaba een breedte van 1300 M., bij een diepte van 2 tot G M. 
en krioelt van krokodillen en nijlpaarden. 
Terwijl deze rivier overigens door een breed dal stroomt, wringt zij zich 
bij Nyangwa door een kloof, waarin zij, ten gevolge van de talrijke rotsen, 
een aantal draaikolken maakt. 
Het Manynema-gebied verlatende trok Cameron in zuidelijke richting 
langs den rechteroever van den Lamani naar Riletna, de hoofdstad van 
het groote rijk Urua , waaraan alle hoofden, ten zuiden van den Lualaba 
schatting betalen. 
Te Kilema, de residentie van koning Kasango van Urua, sloot Cameron 
zich aan bij een zwarten koopman uit Bihé, José Antonio Alviz, die aanbood 
op zijn reis naar het westen zijn gids te zijn, maar die zich later een 
gemeenen bedrieger betoonde. Intusschen vond Cameron gelegenheid het 
kleine Mahrya-meer te bezoeken, dat alleen door het uit den dampkring 
neervallende water wordt gevoed, doch met het waterstelsel van Afrika in 
volstrekt geen verband staat. 
Opmerkelijk is het, dat Cameron aldaar een menigte dorpen aantrof, die 
op palen gebouwd waren. 
Nu trachtte hij de Kassali of Rïkania en de Roumba te bereiken, twee 
meren door den Lualaba gevormd, doch het gelukte hem alleen het eerste 
uit de verte te zien. Men verhaalde hem, dat op dit zeer groote meer 
massa’s van reusachtige waterplanten ronddrijven, waarop de inboorlingen 
boomstammen bevestigen en dezen met aarde bedekken, om op de aldus ge- 
vormde drijvende eilanden hun woningen te bouwen. 
Op het station Lunqa-Mandi verzamelde Cameron gegevens omtrent den 
slavenhandel. Door dezen handel is gedurende den laatsten tijd het bin- 
nenland van Afrika in die mate ontvolkt, dat tegenwoordig zelfs een 
belangrijke invoer van slaven naar het binnenland plaats vindt. De ver- 
koopers ontvangen daarvoor in ruil ivoor, dat zij naar de westkust brengen, 
vanwaar het naar Europa wordt gevoerd. Het staat te vreezen, dat de sla- 
venhandel in Binnen-Afrika eer zal toe- dan afnemen en het werelddeel 
dientengevolge meer en meer ontvolkt zal worden. Die ruilhandel van 
slaven voor ivoor schijnt zijn middelpunt te vinden in het bovenvermelde 
Nyangwe. 
Steeds in zuid- westelijke richting voortgaande bleef Cameron voortdurend 
ten noorden van den bovenloop van den Zambezi en op den rechteroever van 
den Lualaba. Na den Lamani verlaten te hebben, trok hij over de Luburi 
en andere rivieren, die in den Lualaba uitstroomen , en reisde door een schoon, 
heuvelachtig land, dat vooral rijk was aan olijven. Op 800 M. hoogte ech- 
ter kwam deze boomsoort niet meer voor. 
De staat Ussambi, die nu doorgetrokken werd, behoort ook tot het ge- 
bied van het groote Rasango, maar de bewoners betalen tevens schatting 
aan den naburigen koning Muata Yanvo. Het gebied van dezen vorst, dat 
naar men zegt, 26 provinciën of staten omvat, ligt ten westen van Ussambi . 
De hoofdstad Rabebe (9° Z.B.), aan de Luize , die in de Lulua uitloopt , 
